Plant of the month January,2020
English (ไทย)

 

 

สร้อยเมืองน่าน  
Didymocarpus formosus Nangngam & D.J.Middleton, Thai Forest Bull., Bot. 42: 37 (2014).
วงศ์ Gesneriaceae

ไม้ล้มลุกขึ้นบนหิน มีขนหลายเซลล์ประปรายหรือหนาแน่นตามลำต้น เส้นแขนงใบด้านล่าง ก้านใบ และช่อดอก ใบเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก มี 3–4 คู่ รูปไข่ ยาว 7–19 ซม. ปลายแหลมยาว โคนเว้า เบี้ยว ขอบจักฟันเลื่อย เส้นแขนงใบขางละ 6–8 เส้น ก้านใบยาว ได้ถึง 12 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุก ออกเดี่ยว ๆ ตามปลายยอด ยาวได้ประมาณ 14 ซม. ก้านช่อยาวประมาณ 12 ซม. ดอกรูปแตร สีแดงเข้มอมน้ำตาล ห้อยลง ก้านดอกยาว 2–3 ซม. ใบประดับสีม่วงอมชมพู ออกเป็นคู่ กลม ๆ ขนาดประมาณ 7 มม. ร่วงเร็ว กลีบเลี้ยงสีชมพูอมม่วง รูประฆังกว้าง ยาวประมาณ 1.3 ซม. ปลายแยกเป็น 5 แฉก ตื้น ๆ รูปสามเหลี่ยม กว้างประมาณ 2 มม. หลอดกลีบดอก ยาวประมาณ 6 ซม. หลอดกลีบเรียวแคบ ช่วงกว้างประมาณ 3 ซม. ช่วงโคนสีชมพูอมม่วง กลีบปากล่าง 3 กลีบ รูปกลม ๆ ขนาดประมาณ 1 ซม. กลีบปากบน 2 กลีบ รูปรีกว้าง ยาวประมาณ 8 มม. เกสรเพศผู้ 2 อัน ติดเหนือโคนหลอดกลีบประมาณ 3.5 ซม. ก้านชูอับเรณูยาวประมาณ 1 ซม. อับเรณูรูปขอบขนาน ยาวประมาณ 4 มม. มีขนเคราสีขาว เกส้รเพศผู้ที่เป็นหมัน 3 อัน ก้านชูอับเรณูยาว 2–3 มม. จานฐานดอกรูปทรงกระบอก ยาวประมาณ 2 มม. ขอบจักไม่เป็นระเบียบ รังไข่รูปทรงกระบอก ยาวประมาณ 5 ซม. มีขนประปราย ก้านเกสรเพศเมียเกลี้ยง ยอดเกสรเป็นตุ่ม ผลแห้งแตก (unknown)

 

การกระจายพันธุ์  พืชถิ่นเดียวของไทย พบเฉพาะที่อุทยานแห่งชาติดอยภูคา จังหวัดน่าน ขึ้นตามโขดริมริมลำธารในป่าดิบเขา ความสูงประมาณ 1300 เมตร

ภาพ  ปรีชา การะเกตุ (ดอยภูคา น่าน)

เอกสารอ้างอิง
Nangngam, P. & Middleton, D.J. (2014).  Five new species of Didymocarpus (Gesneriaceae) from Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany) 42: 37.