สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   



มะยมใบแข็ง
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Phyllanthus ridleyanus Airy Shaw

Phyllanthaceae

ไม้พุ่มรอเลื้อย ใบรูปรีหรือรูปไข่ ยาว 6–17 ซม. ปลายแหลมหรือเป็นติ่งแหลม โคนเบี้ยว ขอบม้วนนูน ก้านใบยาว 3–4 มม. ดอกออกเป็นกระจุกตามซอกใบ ดอกเพศผู้มีประมาณ 10 ดอก ดอกเพศเมียมี 2–3 ดอก ดอกเพศผู้ก้านดอกยาว 5–6 มม. ดอกเพศเมียก้านยาวประมาณ 1 มม. กลีบเลี้ยง 6 กลีบ ในดอกเพศผู้ยาวประมาณ 1.5 มม. ดอกเพศเมียยาวประมาณ 5 มม. ขอบจักชายครุย สันกลีบด้านนอกมีติ่งขนแหลม 3 กลีบปลายเรียวแหลม 3 กลีบปลายเรียวรูปเส้นด้ายยาว 5–6 มม. จานฐานดอกมี 6 ต่อม รูปไข่กลับ เกสรเพศผู้ 3 อัน ก้านชูอับเรณูเชื่อมติดกันที่โคน รังไข่มีขน ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 0.2 มม. ยอดเกสรยาวประมาณ 0.1 มม. ผลแห้งแตก จัก 3 พู ตื้น ๆ เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1 ซม. ด้านนอกมีขนสั้นนุ่ม (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ผักหวานดง, สกุล)

พบที่คาบสมุทรมลายู ในไทยพบทางภาคตะวันตกเฉียงใต้ที่กาญจนบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ภาคใต้ที่ระนอง สุราษฎร์ธานี ขึ้นตามริมลำธารในป่าดิบแล้ง และป่าดิบชื้น ความสูงถึงประมาณ 1000 เมตร คล้ายกับชนิด P. lingulatus Beille ซึ่งเกสรเพศผู้มี 6 อัน และรังไข่เกลี้ยง พบเฉพาะที่ลาว และภาคเหนือของไทยที่เชียงใหม่

มะยมใบแข็ง: ดอกออกเป็นกระจุกตามซอกใบ ดอกเพศผู้จำนวนมาก กลีบเลี้ยงปลายเรียวแหลมรูปเส้นด้าย ผลจัก 3 พู ตื้น ๆ ด้านนอกมีขนสั้นนุ่ม (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา)

เอกสารอ้างอิง

Chantaranothai, P. (2007). Euphorbiaceae (Phyllanthus). In Flora of Thailand Vol. 8(2): 429, 477–479, 498–499.