Index to botanical names
Apocynaceae
ไม้ล้มลุก มีขนละเอียดตามกิ่ง กลีบเลี้ยงและหลอดกลีบดอกด้านนอก รังไข่ และผล ใบเรียงตรงข้าม รูปรี รูปขอบขนาน หรือแกมรูปไข่กลับ ยาว 1.5–6 ซม. ปลายมน กลม มีติ่งแหลม ช่อดอกแบบช่อกระจุก มี 1–2 ดอก ออกตามปลายกิ่งหรือซอกใบ กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปใบหอก ยาว 1.5–5 มม. ไม่มีเกล็ดที่โคน กลีบดอก 5 กลีบ สีขาวหรือชมพู บางครั้งปากหลอดมีสีเข้มหรืออ่อนกว่ากลีบดอก เรียงซ้อนทับด้านซ้ายในตาดอก ดอกบานรูปดอกเข็ม หลอดกลีบดอกยาวได้ถึง 2 ซม. ปากหลอดกลีบมีขนละเอียด เกสรเพศผู้ 5 อัน ติดภายในหลอดกลีบดอกช่วงบน ก้านชูอับเรณูสั้น อับเรณูยาวประมาณ 2.5 มม. จานฐานดอกจัก 2 พู รูปใบหอก ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 2 ซม. รวมยอดเกสร ผลแตกแนวเดียวติดเป็นคู่ รูปแถบ ยาว 1.5–2.5 ซม. เมล็ดจำนวนมาก ไม่มีกระจุกขนมีถิ่นกำเนิดในมาดากัสการ์ เป็นไม้ประดับ มีหลากสายพันธุ์และหลากสี ส่วนต่าง ๆ มีสารแอลคาลอยด์หลายชนิด โดยเฉพาะ vincristine และ vinblastine มีสรรพคุณรักษามะเร็งต่อมน้ำเหลือง สารแอลคาลอยด์บางชนิดอาจมีพิษสกุล Catharanthus G.Don มี 8 ชนิด พบที่มาดากัสการ์ อินเดีย และศรีลังกา ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “katharor” สีเดียวหรือบริสุทธิ์ และ “anthos” ดอก หมายถึงดอกมีสีเดียวในต้นที่พบในธรรมชาติ
ชื่อพ้อง Vinca rosea L.
ชื่อสามัญ Madagascar periwinkle, Periwinkle
ชื่ออื่น นมอิน (สุราษฎร์ธานี); ผักปอดบก (ภาคเหนือ); แพงพวยบก, แพงพวยฝรั่ง (กรุงเทพฯ)
แพงพวยฝรั่ง: ช่อดอกแบบช่อกระจุก มี 1–2 ดอก ออกตามปลายกิ่งหรือซอกใบ มีหลากสี บางครั้งปากหลอดมีสีเข้มหรืออ่อนกว่ากลีบดอก (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา)
Middleton, D.J. (1999). Apocynaceae. In Flora of Thailand Vol. 7(1): 48–50.
Staples, G.W. and D.R. Herbst. (2005). A tropical garden flora. Bishop Museum Press, Honolulu, Hawai`i.