สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

เอื้องพลายงาม

เอื้องพลายงาม
วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2561

Pleione praecox (Sm.) D.Don

Orchidaceae

กล้วยไม้อิงอาศัย หรือขึ้นบนพื้นดิน ลำลูกกล้วยรูปไข่ ปลายตัด ยาว 1–3.5 ซม. คอคอด ต้นอ่อนมีกาบหุ้ม ส่วนมากมี 2 ใบ ออกที่ปลายลำลูกกล้วย รูปใบหอกกลับ ยาว 10–25 ซม. ก้านใบสั้นมาก ช่อดอกออกก่อนผลิใบ ออกที่โคนลำลูกกล้วย มี 1–2 ดอก ยาวได้ถึง 12 ซม. ก้านช่อมีกาบหุ้ม ใบประดับรูปขอบขนาน ยาว 2.5–3 ซม. ติดทน ดอกสีชมพูอมม่วง พลิกกลับ กลีบเลี้ยงแยกกัน กลีบบนรูปใบหอก ยาว 5.5–6 ซม. มีเส้นกลีบ 5 เส้น กลีบคู่ข้างยาวเท่า ๆ กลีบบน โค้งเล็กน้อย กลีบดอกรูปแถบ ยาว 5–7 ซม. ปลายแหลมหรือมน มีเส้นกลีบ 1–3 เส้น กลีบปากรูปไข่ ยาว 4–5 ซม. จัก 3 พู ไม่ชัดเจน มีจุดเป็นปื้นสีม่วงกระจาย พูกลางรูปไข่กว้าง ปลายจักชายครุยแบบซี่ฟันตื้น ๆ พูข้างมีสัน 3–7 แนวเป็นปุ่มเล็ก ๆ เส้าเกสรโค้ง ยาว 3.5–4.5 ซม. ด้านบนคล้ายปีก ปลายจัก กลุ่มอับเรณูมี 4 กลุ่ม แยกเป็น 2 คู่ มีแป้นเหนียว ก้านดอกรวมรังไข่ยาว 1–1.5 ซม.

พบที่อินเดีย เนปาล ภูฏาน จีนตอนใต้ พม่า ลาว และเวียดนาม ในไทยพบทางภาคเหนือที่เชียงใหม่ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่เลย ขึ้นตามป่าดิบเขา ความสูง 1400–2400 เมตร

สกุล Pleione D.Don มีประมาณ 21 ชนิด พบที่อินเดีย เนปาล ภูฏาน บังกลาเทศ จีนตอนใต้ ไต้หวัน พม่า ลาว และกัมพูชา ในไทยมี 2 ชนิด อีกชนิดคือ P. maculata (Lindl.) Lindl. & Paxton ดอกสีครีม ชื่อสกุลตั้งตาม Pleione มารดาของลูกสาวทั้งเจ็ดของ Titan Atlas ที่เป็นชื่อเรียกกลุ่มดาวลูกไก่ ในนิยายกรีกโบราณ

ชื่อพ้อง  Epidendrum praecox Sm.

ชื่อสามัญ  Spotted Pleione

ชื่ออื่น   กระดิ่งภู, เอื้องพลายงาม, เอื้องพลายชุมพล (เลย)

เอื้องพลายงาม: ช่อดอกออกก่อนผลิใบ ออกที่โคนลำลูกกล้วย ดอกสีชมพูอมม่วง พลิกกลับ กลีบเลี้ยงแยกกัน กลีบปากรูปไข่ จัก 3 พู ไม่ชัดเจน มีจุดเป็นปื้นสีม่วงกระจาย (ภาพ: ปรีชา การะเกตุ)



เอกสารอ้างอิง

Suddee, S. and P.J. Cribb. (2014). Orchidaceae (Pleione). In Flora of Thailand Vol. 12(2): 609–613.