สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

เกล็ดมณี

เกล็ดมณี
วันที่ 29 กรกฎาคม 2559

Epirixanthes elongata Blume

Polygalaceae

ไม้ล้มลุกกินซาก สูง 5–20 ซม. ลำต้นสีเหลือง เกลี้ยงหรือมีขนประปราย ใบคล้ายเกล็ดขนาดเล็ก รูปสามเหลี่ยม ยาว 1–2.5 มม. ปลายยาวคล้ายหาง ไร้ก้าน ช่อดอกแบบช่อเชิงลด ออกที่ปลายกิ่ง ยาว 1–6 ซม. ใบประดับรูปไข่แกมรูปขอบขนาน ยาวประมาณ 1 มม. ปลายยาวคล้ายหาง ขอบมีขนครุย ติดทนหรือร่วงก่อนติดผล ไม่มีใบประดับย่อย ดอกสีขาวอมเหลือง กลีบเลี้ยงโคนเชื่อมติดกัน มี 5 กลีบ รูปไข่ ยาวประมาณ 1 มม. ปลายแหลมยาว กลีบดอก 3 กลีบ กลีบคู่บนรูปใบพาย ยาว 1.2–1.7 มม. เชื่อมติดกันประมาณกึ่งหนึ่ง กลีบล่างรูปคุ่ม ยาว 1.1–1.6 มม. เกสรเพศผู้ 5 อัน ก้านชูอับเรณูเชื่อมติดกันประมาณ 1.4 มม. จานฐานดอกจักพูเดียว รังไข่มี 2 ช่อง แต่ละช่องมีออวุลเม็ดเดียว ก้านเกสรเพศเมียยาว 0.6–1 มม. ผลแห้งไม่แตก รูปคล้ายไต กว้างประมาณ 1 มม. เมล็ดรูปรีขนาดเล็ก สีดำ

พบที่อินเดีย พม่า จีนตอนใต้ เวียดนาม คาบสมุทรมลายู สุมาตรา ชวา บอร์เนียว และหมู่เกาะโมลุกกะ ในไทยพบกระจายห่าง ๆ ทุกภาค ขึ้นบนซากใบไม้ใต้ร่มเงาในป่าดิบแล้ง และป่าดิบชื้น ความสูงถึงประมาณ 600 เมตร

สกุล Epirixanthes Blume มี 5 ชนิด ส่วนใหญ่พบในภูมิภาคมาเลเซีย ในไทยมีชนิดเดียว ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “epi” ด้านบน และ “xanthos” สีเหลือง ตามลักษณะลำต้น

เกล็ดมณี: ไม้ล้มลุกกินซาก ช่อดอกแบบช่อเชิงลด กลีบคู่บนรูปใบพาย เชื่อมติดกันประมาณกึ่งหนึ่ง เมล็ดสีดำ (ภาพ: สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล)



เอกสารอ้างอิง

Pendry, C. (2001). Polygalaceae. In Flora of Thailand Vol. 7(3): 498–499.