สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ว่านเข้าพรรษา

ว่านเข้าพรรษา
วันที่ 29 พฤษภาคม 2560

Curcuma supraneeana (W.J.Kress & K.Larsen) Škorničk.

Zingiberaceae

ไม้ล้มลุก สูง 50–150 ซม. ใบเรียงเวียน มี 5–7 ใบ โคนเป็นกาบ ลิ้นใบขนาดเล็ก ใบรูปขอบขนานหรือรูปใบหอก ยาว 30–35 ซม. ใบที่โคนและบนช่อดอกขนาดเล็ก ช่อดอกออกที่ยอด ก้านช่อส่วนมากยาว 30–50 ซม. ดอกเรียงเป็นวงรอบช่อ ใบประดับเรียงซ้อนเหลื่อม ปลายโค้งออก แต่ละใบประดับมีดอกเดียว ใบประดับย่อยยาว 5–6 มม. กลีบเลี้ยงเชื่อมติดกัน ยาว 7–10 ซม. ปลายแยก 3 แฉก ดอกสีครีมอมเหลือง หลอดกลีบดอกยาวประมาณ 2.5 ซม. ปลายจักไม่เท่ากัน ยาว 0.8–1 ซม. กลีบหลังคล้ายหมวก กลีบข้างปลายมน แผ่นเกสรเพศผู้ที่เป็นหมันขนาดเล็กกว่ากลีบดอก ปลายแหลม กลีบปากสีเหลือง ปลายจักลึก 2 พู แต่ละพูปลายเว้าตื้น พับลง เกสรเพศผู้ยาวประมาณ 5 มม. สีเหลือง ยอดเกสรเพศเมียสีขาวรูปกรวย มีต่อมน้ำต้อยที่โคน ผลแห้งไม่แตก ยาว 1–1.5 ซม. เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1 ซม. เมล็ดยาว 3–4 มม. มีเยื่อหุ้มสีน้ำตาล (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ กระเจียว, สกุล)

พืชถิ่นเดียวของไทย พบทางภาคกลางที่สระบุรี ขึ้นตามเขาหินปูน ความสูง 100–200 เมตร นิยมนำไปถวายพระเช่นเดียวกับดอกเข้าพรรษาในสกุล Globba คำระบุชนิดตั้งตามชื่อคุณสุปราณี คงพิชญานนท์ ผู้ส่งตัวอย่างให้ผู้วิจัย

ชื่อพ้อง  Smithatris supraneeanae W.J.Kress & K.Larsen

ว่านเข้าพรรษา: ใบเรียงเวียนรอบลำต้น ช่อดอกยาว ดอกเรียงเป็นวงแน่นรอบช่อ ใบประดับเรียงซ้อนเหลื่อม ปลายโค้งออก กลีบปากสีเหลือง ปลายจักลึก 2 พู (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา)



เอกสารอ้างอิง

Kress, W.J. and K. Larsen. (2001). Smithatris, a new genus of Zingiberaceae from southeast Asia. Systematic Botany 26(2): 226–230.

Škorničková, J., O. Šída, E. Záveská and K. Marhold. (2015). History of infrageneric classification, typification of supraspecific names and outstanding transfers in Curcuma (Zingiberaceae). Taxon 64(2): 369. http://dx.doi.org/10.12705/642.11