สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ว่านนางแลว

ว่านนางแลว
วันที่ 29 พฤษภาคม 2560

Polygonatum kingianum Collett & Hemsl.

Asparagaceae

ไม้ล้มลุก ทอดเลื้อย ยาวได้ถึง 3 ม. มีเหง้า ลำต้นมีนวล ใบเรียงรอบข้อ 3–10 ใบ รูปใบหอกหรือรูปแถบ ยาว 6–25 ซม. ปลายมีมือพัน ไร้ก้าน ช่อดอกคล้ายช่อซี่ร่ม ออกสั้น ๆ ตามซอกใบ มี 1–6 ดอก ห้อยลง ใบประดับขนาดเล็ก ดอกสีขาวหรือชมพูอมแดง กลีบรวมรูปทรงกระบอก ยาว 1.5–2.5 ซม. ปลายแยกเป็น 6 แฉก รูปสามเหลี่ยม ยาว 3–5 มม. เกสรเพศผู้ 6 อัน ติดด้านในวงกลีบเหนือจุดกึ่งกลาง ก้านชูอับเรณูยาว 2–5 มม. อับเรณูยาว 4–6 มม. โคนจัก 2 พู รังไข่มี 3 ช่อง ยาวเท่า ๆ อับเรณู ก้านเกสรเพศเมียยาว 0.8–1.5 ซม. ยอดเกสรแยก 3 แฉก ผลสด จักเป็นพูตื้น ๆ เส้นผ่านศูนย์กลาง 1–1.5 ซม. มี 7–12 เมล็ด

พบที่จีนตอนใต้ พม่า เวียดนาม และภาคเหนือของไทยที่แม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ เชียงราย ขึ้นตามเขาหินปูน ความสูง 700–2000 เมตร บางครั้งดอกมีสีเหลือง สารสกัดจากรากมีสรรพคุณลดไขมันในตับ แก้ไอ

สกุล Polygonatum Mill. เคยอยู่ภายใต้วงศ์ Liliaceae, Ruscaceae หรือ Convallariaceae ปัจจุบันอยู่วงศ์ย่อย Nolinoideae มีประมาณ 60 ชนิด ส่วนใหญ่พบบริเวณเขตอบอุ่นทางซีกโลกเหนือแถบเอเชียตะวันออก โดยเฉพาะจีนมีกว่า 40 ชนิด ในไทยมี 3 ชนิด ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “polys” มาก และ “gony” ข้อต่อ ตามลักษณะของเหง้า

ว่านนางแลว: ใบเรียงรอบข้อ ปลายใบมีมือพัน ช่อดอกออกสั้น ๆ ตามซอกใบ กลีบรวมรูปทรงกระบอก ปลายแยกเป็นแฉกเล็ก ๆ ผลจักเป็นพูตื้น ๆ (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา)



เอกสารอ้างอิง

Jeffrey, C. (1980). The genus Polygonatum (Liliaceae) in eastern Asia. Kew Bulletin 34(3): 463.

Maxwell, J.F. (1998). Botanical notes on the flora of northern Thailand: 6. Natural History Bulletin of the Siam Society 46(2): 149–154.

Xinqi, C. and M.N. Tamura. (2000). Liliaceae (Polygonatum). In Flora of China Vol. 24: 223, 228.