สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

รักทะเล

รักทะเล
วันที่ 28 เมษายน 2560

Scaevola taccada (Gaertn.) Roxb.

Goodeniaceae

ไม้พุ่ม อาจสูงได้ถึง 7 ม. แตกกิ่งหนาแน่น มีขนสีขาวคล้ายไหมเป็นกระจุกตามซอกใบ ใบเรียงเวียนชิดกันตอนปลายกิ่ง รูปใบพายแกมรูปไข่กลับ ยาว 12–23 ซม. ปลายกลม โคนสอบเรียวจรดลำต้น ขอบเรียบ จักฟันเลื่อยห่างๆ หรือจักมนช่วงปลายกลีบ แผ่นใบเกลี้ยงหรือมีขนกำมะหยี่ ช่อดอกแบบช่อกระจุก ยาว 2–4 ซม. ก้านช่อยาว 0.5–1 ซม. ใบประดับรูปสามเหลี่ยมขนาดเล็ก หลอดกลีบเลี้ยงเรียวแคบ ยาว 2–5 มม. ติดทน ดอกสีขาวมีสีม่วงอ่อนแซม โคนหลอดกลีบมีขนหนาแน่น ดอกสมมาตรด้านข้าง แยกจรดโคนด้านเดียว กลีบรูปใบพาย ยาว 1–2 ซม. ขอบบางเป็นคลื่น เกสรเพศผู้ 5 อัน ก้านชูอับเรณูสั้น รูปเส้นด้าย บิดงอรอบก้านเกสรเพศเมีย ก้านเกสรเพศเมียโค้งงอ โคนและปลายมีขนสั้นนุ่ม รังไข่ใต้วงกลีบ ผลสด เส้นผ่านศูนย์กลาง 1–1.5 ซม. สุกสีขาวครีม มี 1–2 เมล็ด

พบที่แอฟริกา มาดากัสการ์ อินเดีย ปากีสถาน ศรีลังกา จีน ไต้หวัน ญี่ปุ่น ภูมิภาคมาเลเซีย ฟิลิปปินส์ นิวกินี ออสเตรเลีย และหมู่เกาะแปซิฟิก ในไทยพบทางภาคใต้ตามชายทะเล และภาคตะวันออกเฉียงใต้ มีสรรพคุณด้านสมุนไพรหลายอย่าง มีฤทธิ์ต้านเชื้อไวรัส เชื้อรา และแบคทีเรีย

สกุล Scaevola L. มี 80–100 ชนิด ส่วนใหญ่พบในออสเตรเลีย ในไทยมีพืชพื้นเมืองชนิดเดียว และเป็นไม้ประดับ 1 ชนิด คือ สแคโวลา S. aemula R.Br. หรือ Fairy Fan-flower มีถิ่นกำเนิดในออสเตรเลีย มีหลากสายพันธุ์ เป็นไม้ล้มลุกทอดนอน ชื่อสกุลตั้งตาม Mucius Scaevola วีรบุรุษชาวโรมันช่วงก่อนคริสต์ศักราช ที่ถนัดซ้าย และภาษาละติน “scaevus” ซ้าย หมายถึงกลีบดอกบิดเวียนด้านซ้ายแยกจรดโคนด้านเดียว

ชื่อพ้อง  Scaevola sericea Vahl, S. koenigii Vahl

ชื่อสามัญ  Beach cabbage, Beach naupaka, Sea lettuce

ชื่ออื่น   บงบ๊ง (มาเลย์-ภูเก็ต); บ่งบง (ภาคใต้); รักทะเล (ชุมพร); โหรา (ตราด)

รักทะเล: ไม้พุ่ม แตกกิ่งหนาแน่น โคนใบสอบเรียวจรดลำต้น ช่อดอกแบบช่อกระจุก ดอกสมมาตรด้านข้าง แยกจรดโคนด้านเดียว กลีบดอกรูปใบพาย ผลสุกสีขาวครีม กลีบเลี้ยงติดทน (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา)



เอกสารอ้างอิง

Hong, D. and D.G. Howarth. (2011). Goodeniaceae In Flora of China Vol. 19: 568.

Larsen, K. (1975). Goodeniaceae. In Flora of Thailand Vol. 2(3): 278–279.

Shannon, K., W.L. Wagner and D.H. Nicolson. (1997). Proposal to conserve the name Scaevola taccada (Goodeniaceae) with a conserved type. Taxon 46: 801–802.