Index to botanical names
ระคนทอง
Malpighiaceae
ไม้เถา ยาวได้ถึง 10 ม. กิ่งอ่อนมีขน หูใบเชื่อมติดก้านใบ ยาว 1–2 มม. ใบเรียงตรงข้ามหรือรอบข้อ รูปไข่หรือแกมรูปขอบขนาน ยาว 6–12 ซม. โคนกลมหรือเว้าตื้น ก้านใบยาว 1–2 ซม. ปลายก้านมีต่อม 2 ต่อม ช่อดอกแบบช่อกระจะ ยาว 10–20 ซม. ดอกเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ก้านดอกยาว 1.5–3 ซม. มีข้อใต้จุดกึ่งกลางก้านดอก ใบประดับ 1 ใบ ยาว 2–3 มม. ใบประดับย่อย 2 ใบ ขนาดเล็ก กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปสามเหลี่ยมปลายมน ยาว 3–4 มม. บางครั้งมีต่อม ดอกสีเหลือง มี 5 กลีบ รูปขอบขนานหรือแกมรูปไข่ ยาว 0.8–1.5 ซม. โคนคล้ายเงี่ยงลูกศร มีก้านกลีบ เกสรเพศผู้ 10 อัน โคนเชื่อมติดกัน สีเหลืองเปลี่ยนเป็นสีแดง ยาวไม่เท่ากัน ยาว 3–5 มม. มี 3 คาร์เพล โคนมีรยางค์ ก้านเกสรเพศเมียยาว 6–8 มม. ผลเส้นผ่านศูนย์กลาง 1–2 ซม. แฉกรูปดาว 8–9 ปีก ขนาดไม่เท่ากัน มี 3 เมล็ด ยาว 5–6 มมพบที่ไต้หวัน เวียดนามตอนใต้ ภูมิภาคมาเลเซีย หมู่เกาะแปซิฟิก และออสเตรเลีย ในไทยพบทางภาคตะวันออกเฉียงใต้และภาคใต้ ขึ้นตามป่าโกงกางหรือรอยต่อกับป่าดิบชื้น และเป็นไม้ประดับ ใบมีสรรพคุณลดการอักเสบ แก้บวมสกุล Tristellateia Thouars มี 20–30 ชนิด ส่วนใหญ่พบที่มาดากัสการ์ ในแอฟริกามี 1 ชนิด เอเชียและออสเตรเลีย 1 ชนิด ชื่อสกุลมาจากภาษาละติน “tres” ต้นไม้ และ “stella” ดาว ตามลักษณะของผลแยกเป็นแฉกคล้ายดาว
ชื่อสามัญ Maiden’s Jealousy, Shower of gold climber, Thryallis vine, Vining Galphimia, Vining milkweed
ชื่ออื่น พวงทองเครือ (กรุงเทพฯ); ระคนทอง (เชียงใหม่)
ระคนทอง: ช่อดอกแบบช่อกระจะ กลีบดอกมีก้านกลีบสั้น ๆ โคนคล้ายเงี่ยงลูกศร ก้านชูอับเรณูเปลี่ยนเป็นสีแดง ผลมีแฉกรูปดาว 8–9 ปีก ขนาดไม่เท่ากัน (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา)
Siriragsa, P. (1991). Malpighiaceae. In Flora of Thailand Vol. 5(3): 285–287.