สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ระคนทอง

ระคนทอง
วันที่ 28 เมษายน 2560

Tristellateia australasiae A.Rich.

Malpighiaceae

ไม้เถา ยาวได้ถึง 10 ม. กิ่งอ่อนมีขน หูใบเชื่อมติดก้านใบ ยาว 1–2 มม. ใบเรียงตรงข้ามหรือรอบข้อ รูปไข่หรือแกมรูปขอบขนาน ยาว 6–12 ซม. โคนกลมหรือเว้าตื้น ก้านใบยาว 1–2 ซม. ปลายก้านมีต่อม 2 ต่อม ช่อดอกแบบช่อกระจะ ยาว 10–20 ซม. ดอกเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ก้านดอกยาว 1.5–3 ซม. มีข้อใต้จุดกึ่งกลางก้านดอก ใบประดับ 1 ใบ ยาว 2–3 มม. ใบประดับย่อย 2 ใบ ขนาดเล็ก กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปสามเหลี่ยมปลายมน ยาว 3–4 มม. บางครั้งมีต่อม ดอกสีเหลือง มี 5 กลีบ รูปขอบขนานหรือแกมรูปไข่ ยาว 0.8–1.5 ซม. โคนคล้ายเงี่ยงลูกศร มีก้านกลีบ เกสรเพศผู้ 10 อัน โคนเชื่อมติดกัน สีเหลืองเปลี่ยนเป็นสีแดง ยาวไม่เท่ากัน ยาว 3–5 มม. มี 3 คาร์เพล โคนมีรยางค์ ก้านเกสรเพศเมียยาว 6–8 มม. ผลเส้นผ่านศูนย์กลาง 1–2 ซม. แฉกรูปดาว 8–9 ปีก ขนาดไม่เท่ากัน มี 3 เมล็ด ยาว 5–6 มม

พบที่ไต้หวัน เวียดนามตอนใต้ ภูมิภาคมาเลเซีย หมู่เกาะแปซิฟิก และออสเตรเลีย ในไทยพบทางภาคตะวันออกเฉียงใต้และภาคใต้ ขึ้นตามป่าโกงกางหรือรอยต่อกับป่าดิบชื้น และเป็นไม้ประดับ ใบมีสรรพคุณลดการอักเสบ แก้บวม

สกุล Tristellateia Thouars มี 20–30 ชนิด ส่วนใหญ่พบที่มาดากัสการ์ ในแอฟริกามี 1 ชนิด เอเชียและออสเตรเลีย 1 ชนิด ชื่อสกุลมาจากภาษาละติน “tres” ต้นไม้ และ “stella” ดาว ตามลักษณะของผลแยกเป็นแฉกคล้ายดาว

ชื่อสามัญ  Maiden’s Jealousy, Shower of gold climber, Thryallis vine, Vining Galphimia, Vining milkweed

ชื่ออื่น   พวงทองเครือ (กรุงเทพฯ); ระคนทอง (เชียงใหม่)

ระคนทอง: ช่อดอกแบบช่อกระจะ กลีบดอกมีก้านกลีบสั้น ๆ โคนคล้ายเงี่ยงลูกศร ก้านชูอับเรณูเปลี่ยนเป็นสีแดง ผลมีแฉกรูปดาว 8–9 ปีก ขนาดไม่เท่ากัน (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา)



เอกสารอ้างอิง

Siriragsa, P. (1991). Malpighiaceae. In Flora of Thailand Vol. 5(3): 285–287.