สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ย่านนมควาย

ย่านนมควาย
วันที่ 28 เมษายน 2560

Uvaria grandiflora Roxb. ex Hornem.

Annonaceae

ไม้เถาเนื้อแข็ง มีช่องอากาศ มีขนรูปดาวหรือขนสั้นนุ่มตามกิ่งอ่อน แผ่นใบด้านล่าง ก้านใบ ฐานดอกนูน กลีบเลี้ยงด้านนอก และผล ใบรูปรีหรือรูปขอบขนาน ยาว 11–23 ซม. ปลายแหลมหรือแหลมยาว โคนกลมหรือเว้าตื้น ๆ เส้นแขนงใบข้างละ 14–17 เส้น ก้านใบยาว 3–7 มม. ช่อดอกออกตรงข้ามใบ ก้านช่อสั้น ใบประดับคล้ายใบติดที่โคน 1 ใบ ติดกลางก้านช่อ 1 ใบ มีดอกเดียว ก้านดอกยาว 2–3.8 ซม. ฐานดอกนูนรูปครึ่งวงกลม กลีบเลี้ยงรูปสามเหลี่ยมกว้าง ยาว 2–2.5 ซม. ดอกสีน้ำตาลแดง โคนมีสีอ่อน กลีบรูปขอบขนานหรือแกมรูปไข่กลับ ยาว 3.5–4 ซม. เส้นกลีบจำนวนมาก ไม่ชัดเจน เกสรเพศผู้สีเหลืองอ่อนเปลี่ยนเป็นสีเข้ม ยาวประมาณ 7 มม. คาร์เพลมีขนสั้น ผลย่อยมีประมาณ 15 ผล รูปทรงกระบอก ผิวขรุขระเป็นสันยาว คอดเล็กน้อย ก้านผลยาว 1–2.5 ซม. (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ กล้วยอ้ายพอน, สกุล)

พบที่พม่า ภูมิภาคอินโดจีนและภูมิภาคมาเลเซีย ฟิลิปปินส์ ในไทยพบทางภาคตะวันออกเฉียงใต้ ภาคตะวันตกเฉียงใต้ และภาคใต้ ขึ้นตามป่าดิบแล้ง และป่าดิบชื้น ความสูงถึงประมาณ 700 เมตร สำหรับ var. flava (Teijsm. & Binn. ex Miq.) Scheff. หรือกล้วยหมูสังสีนวล ดอกสีขาวนวล กลีบกว้างและสั้นกว่า อาจเป็นเพียง forma

ชื่ออื่น   กล้วยหมูสัง (ภาคใต้); ย่านนมควาย (ตรัง)

ย่านนมควาย: ดอกสีน้ำตาลแดง โคนมีสีอ่อน ผลย่อยรูปทรงกระบอก ผิวขรุขระเป็นสันยาว และ กล้วยหมูสังสีนวล: (ภาพล่าง) ดอกสีขาวนวล กลีบใหญ่และสั้นกว่า (ภาพ: ปรีชา การะเกตุ, ณรงค์ คูณขุนทด)



เอกสารอ้างอิง

Sinclair, J. (1955). A revision of the Malayan Annonaceae. Gardens’ Bulletin. Singapore 14(2): 202–203.

Sinclair, J. (1953). Notes on Siamense Annonaceae. Gardens’ Bulletin Singapore 14(1): 44.