Index to botanical names
ยี่โถ
Apocynaceae
ไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็ก สูงได้ถึง 6 ม. น้ำยางสีขาว ใบส่วนใหญ่เรียงรอบข้อ 3 ใบ ซอกใบมีต่อม ใบรูปขอบขนานถึงรูปแถบ ยาว 5–20 ซม. ปลายแหลมหรือแหลมยาว เส้นแขนงใบจำนวนมาก ไม่ชัดเจน แผ่นใบหนา เกลี้ยงหรือมีขนละเอียด ก้านใบสั้น ช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนงสั้น ๆ กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปไข่แกมรูปสามเหลี่ยม ยาวได้ถึง 1 ซม. กลีบดอกเรียงซ้อนทับด้านขวาในตาดอก ดอกบานรูปแตร สีขาว สีชมพู หรือสีเหลือง หลอดกลีบดอกยาว 1–2 ซม. มี 5 กลีบ รูปรี ยาว 1.3–3 ซม. กะบังแฉกลึกไม่เป็นระเบียบ เกสรเพศผู้ 5 อัน ติดภายในหลอดกลีบดอกช่วงป่อง ก้านชูอับเรณูสั้น อับเรณูรูปสามเหลี่ยมแคบ ยาว 4–6 มม. มีรยางค์บิดเวียนเป็นขน ยาว 7–9 มม. มี 2 คาร์เพลเชื่อมติดกัน ก้านเกสรเพศเมียยาว 0.7–1.3 ซม. รวมยอดเกสรเพศเมีย ผลแตกแนวเดียว ยาว 7.5–17.5 ซม. เมล็ดจำนวนมาก เรียวแคบ ยาว 4–7 มม. ปลายมีกระจุกขนยาว 0.9–1.2 ซม.มีถิ่นกำเนิดทางยุโรปตอนใต้แถบประเทศโปรตุเกส ถึงโมร็อกโก แอฟริกาตอนบน และจีน เป็นไม้ประดับทั่วไปในเขตร้อน มีมากกว่า 400 สายพันธุ์สกุล Nerium L. มีเพียงชนิดเดียว ชื่อสกุลเป็นภาษากรีกโบราณ “Nerion” ที่ใช้เรียกยี่โถ ส่วนต่าง ๆ มีพิษ แม้แต่ควันจากการเผา ใช้ภายนอกมีสรรพคุณรักษาแผลสด
ชื่อพ้อง Nerium indicum Mill., N. odorum Aiton
ชื่อสามัญ Oleander
ชื่ออื่น ยี่โถ, ยี่โถฝรั่ง (ภาคกลาง)
ยี่โถ: ใบส่วนใหญ่เรียงรอบข้อ 3 ใบ รูปแถบ กะบังรอบปากหลอดกลีบดอกแฉกลึกไม่เป็นระเบียบ ผลแตกแนวเดียว มีหลากสี (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา)
Orchidaceae
Middleton, D.J. (1999). Apocynaceae. In Flora of Thailand Vol. 7(1): 78–79.
Staples, G.W. and D.R. Herbst. (2005). A tropical garden flora. Bishop Museum Press, Honolulu, Hawai`i.