สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ยายแพก

ยายแพก
วันที่ 28 เมษายน 2560

Phymatosorus scolopendria (Burm.f.) Pic. Serm.

Polypodiaceae

เฟินอิงอาศัย เหง้าทอดเลื้อย เส้นผ่านศูนย์กลาง 3–5 มม. บางครั้งมีนวล มีเกล็ดหนาแน่น สีน้ำตาลดำ รูปใบหอก ปลายเรียวแหลม ยาวได้ถึง 3 มม. ขอบมีขน ใบรูปไข่หรือคล้ายรูปสามเหลี่ยม ยาวได้ถึง 40 ซม. กว้าง 35–40 ซม. โคนรูปลิ่ม ขอบเรียบหรือจักเป็นพู 1–6 คู่ แฉกลึกเกือบถึงเส้นกลางใบ รูปขอบขนาน ยาวได้ถึง 20 ซม. กว้าง 3–5 ซม. ปลายเรียวแหลม ขอบเรียบ เส้นแขนงใบไม่ชัดเจน ก้านใบยาว 40–50 ซม. กลุ่มอับสปอร์กลม เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 3 มม. เรียงสองแถวแต่ละข้างของเส้นใบ กลุ่มอับสปอร์ ด้านบนนูนพบที่แอฟริกา อินเดีย ศรีลังกา จีนตอนใต้ ไต้หวัน ญี่ปุ่น กัมพูชา เวียดนาม ภูมิภาคมาเลเซีย นิวกินี ฟิลิปปินส์ ออสเตรเลีย และหมู่เกาะแปซิฟิก ในไทยส่วนมากพบทางภาคใต้ และภาคตะวันออกเฉียงใต้ ขึ้นบนต้นไม้หรือโขดหินในป่าดิบชื้น และป่าพรุ ความสูงระดับต่ำ ๆ ใบมีสารคูมาริน (cumarin) มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ

สกุล Phymatosorus Pic. Serm. มีประมาณ 13 ชนิด ในไทยมี 4 ชนิด ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “phyma” ตุ่ม และ “soros” เยื่อหุ้มสปอร์ ตามลักษณะของกลุ่มอับสปอร์ที่นูนด้านบน

ชื่อพ้อง  Polypodium scolopendria Burm.f., Microsorum scolopendria (Burm.f.) Copel.

ชื่ออื่น   ปอโฮ้งว่าว (มาเลย์-นราธิวาส); ยายแพก, หัวว่าว (ภาคใต้)

ยายแพก: เฟินอิงอาศัย เหง้าทอดเลื้อย บางครั้งมีนวล ขอบใบจักเป็นพู แฉกลึก กลุ่มอับสปอร์กลม เรียงสองแถวแต่ละข้างของเส้นใบ (ภาพ: ผาทิพย์ ช่วยเนียม)



เอกสารอ้างอิง

Lindsay, S. and D.J. Middleton. (2012 onwards). Ferns of Thailand, Laos and Cambodia. http://rbg-web2.rbge.org.uk/thaiferns/

Lu, S. and H.P. Nooteboom. (2013). Polypodiaceae (Phymatosorus). In Flora of China Vol. 2–3: 827–828.

Tagawa, M. and K. Iwatsuki. (1989). Polypodiaceae (Microsorum scolopendria). In Flora of Thailand 3(4): 533.