ไม้ล้มลุก มีขนสั้นนุ่มตามแผ่นใบ กลีบเลี้ยงและกลีบดอกด้านนอก มีขนต่อมตามก้านช่อดอก หลอดกลีบด้านใน ก้านชูอับเรณู และรังไข่ ใบมี 2 แบบ ใบไร้ก้าน รูปรี ยาวได้ถึง 3 ซม. ใบมีก้านรูปไข่ เบี้ยว ยาว 13–36 ซม. โคนรูปหัวใจ ขอบจักซี่ฟัน โคนและปลายเส้นกลางใบมักมีปม ก้านใบยาว 8–20 ซม. ช่อดอกคล้ายช่อซี่ร่มออกตามซอกใบที่ไร้ก้าน มี 8–14 ดอก ก้านช่อยาว 3.5–10 ซม. ก้านดอกยาว 0.4–1.3 ซม. กลีบเลี้ยงรูปใบหอก ยาว 5.5–9.5 มม. 3 กลีบล่างเชื่อมติดกัน 1.5–2 มม. กลีบดอกคู่บนสีม่วงอ่อนและขาว 3 กลีบล่างสีม่วงเข้ม หลอดกลีบดอกยาว 3.5–5 มม. กลีบบนรูปไข่ ยาว 4.5–5.5 มม. กลีบปากล่างยาว 6–7 มม. กลีบรูปรี ยาว 3.3–3.7 มม. อับเรณูยาวประมาณ 4 มม. เกสรเพศผู้ที่เป็นหมัน 3 อัน ก้านเกสรเพศเมียยาว 7–8.5 มม. โคนมีขน (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ ขาวกำมะหยี่, สกุล)
พืชถิ่นเดียวของไทย พบทางภาคเหนือที่ดอยอ่างขาง จังหวัดเชียงใหม่ ขึ้นบนหินปูนในป่าดิบเขา ความสูงประมาณ 1450 เมตร
|