Index to botanical names
มังเร่ทราย
Melastomataceae
ไม้พุ่ม กิ่งอ่อนมีขนต่อมและขนรูปดาวขนาดเล็ก ใบเรียงตรงข้าม เส้นโคนใบข้างละ 1–3 เส้น มีเส้นใบตามขวางชัดเจน ช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนงที่ปลายกิ่ง กลีบเลี้ยงและกลีบดอกจำนวนอย่างละ 4 กลีบ (ชนิดในไทย) ใบประดับและใบประดับย่อยขนาดเล็ก ร่วงเร็ว กลีบเลี้ยงขอบตัด จักตื้น ๆ ติดทน เกสรเพศผู้ 8 อัน เรียง 2 วง อับเรณูมีรูเปิดที่ปลาย แกนอับเรณูมีรยางค์ใต้อับเรณู มีเดือยขนาดเล็ก ฐานดอกรูปถ้วยหรือรูปทรงกระบอก รังไข่เชื่อมติดฐานดอก พลาเซนตารอบแกนร่วม ผลแห้งแตกช่วงปลายแล้วแตกตามยาว เมล็ดรูปลิ่ม จำนวนมากขนาดเล็กสกุล Oxyspora มีประมาณ 50 ชนิด พบในเอเชียและหมู่เกาะแปซิฟิก ในไทยมี 7 ชนิด ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “oxys” แหลม และ “sporos” เมล็ด ตามลักษณะของเมล็ด
ไม้พุ่ม สูง 1–3 ม. กิ่งอ่อนเป็นเหลี่ยมมีขุยสีน้ำตาลแดง ใบรูปขอบขนานหรือรูปใบหอก ยาว 8–16 ซม. ปลายแหลมยาว โคนแหลมหรือรูปลิ่ม ขอบใบเรียบหรือจักฟันเลื่อยละเอียด แผ่นใบด้านล่างมีขนประปราย เส้นโคนใบข้างละ 1–2 เส้น ก้านใบยาว 1.5–3.5 ซม. ช่อดอกแยกแขนงสั้น ๆ คล้ายช่อเชิงลด ยาว 8–12 ซม. มีขนประปราย ก้านดอกยาว 1–2 มม. ฐานดอกรูปทรงกระบอกหรือคล้ายรูปคนโท ยาว 4–6 มม. ดอกสีชมพู กลีบรูปไข่กลับ ยาว 3–4 มม. อับเรณูยาวประมาณ 3 มม. ผลรูปรี ยาว 5–7 มม. มีริ้ว 8 ริ้วพบที่ลาว เวียดนามตอนบน และภาคเหนือของไทยที่เชียงใหม่ น่าน ขึ้นตามชายป่าดิบเขา ความสูง 700–1500 เมตร
ชื่อพ้อง Allomorphia balansae Cogn.
มังเร่ทราย: ใบเรียงตรงข้าม เส้นโคนใบข้างละ 1–2 เส้น ช่อดอกแยกแขนงสั้น ๆ คล้ายช่อเชิงลด (ภาพ: ธีรวัฒน์ บุญทวีคุณ)
Renner, S.S., G. Clausing, N. Cellinese and K. Meyer. (2001). Melastomataceae. In Flora of Thailand Vol. 7(3): 456–458.