Index to botanical names
มะยมป่า
Simaroubaceae
ไม้ต้น สูงได้ถึง 45 ม. แยกเพศต่างต้น ใบประกอบปลายคี่ มีใบย่อย 6–30 คู่ รูปไข่ แกมรูปขอบขนานหรือรูปใบหอก ยาว 5–26 ซม. ปลายแหลมยาว ปลายมีต่อมเป็นขนคล้ายปลายมนหรือเว้าตื้น โคนเบี้ยว ก้านใบย่อยยาว 5–7 มม. ใบแห้งสีแดง ช่อดอกแยกแขนงยาว 20–60 ซม. มีขนประปราย ใบประดับขนาดเล็ก ร่วงเร็ว ก้านดอกยาว 2–4 มม. กลีบเลี้ยงเชื่อมติดกันเป็นหลอดสั้น ๆ มี 5 กลีบ รูปสามเหลี่ยมขนาดเล็ก ด้านนอกมีขนยาว กลีบดอก 5 กลีบ เรียงจรดกันในตาดอก กลีบรูปไข่ ยาว 3–5 มม. เกสรเพศผู้ 10 อัน ติดใต้จานฐานดอก พับงอในตาดอก ก้านชูอับเรณูยาว 3–6 มม. โคนมีขนยาว ลดรูปในดอกเพศเมีย ส่วนมากมี 3 คาร์เพล โคนมักเชื่อมติดกัน เกลี้ยง ก้านเกสรเพศเมียแยกหรือเชื่อมติดกันที่โคน ยอดเกสรจัก 3 พู รูปโล่ เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2 มม. มีประมาณ 3 ผลย่อย มีปีกเดียว ปลายมน ยาว 4.5–8 ซม. แต่ละผลย่อยมีเมล็ดเดียว แบนพบที่อินเดีย ศรีลังกา จีนตอนใต้ พม่า เวียดนาม คาบสมุทรมลายู สุมาตรา นิวกินี และออสเตรเลีย ในไทยพบกระจายห่าง ๆ ยกเว้นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ขึ้นตามป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้ง ความสูงถึงประมาณ 1000 เมตร น้ำยางหรือชันมีกลิ่นหอมใช้ทำธูป ไล่แมลงสกุล Ailanthus Desf. มีประมาณ 10 ชนิด พบในเอเชีย ออสเตรเลีย และหมู่เกาะแปซิฟิก ในไทยมีชนิดเดียว ชื่อสกุลมาจากภาษาพื้นเมืองหมู่เกาะโมลุกกะ ของอินโดนีเซีย หมายถึงสูงเสียดฟ้า ตามลักษณะวิสัย
ชื่อพ้อง Adenanthera triphysa Dennst.
ชื่อสามัญ White palle
ชื่ออื่น กอมขน (เชียงใหม่); ดีงูต้น, แตงกวา (อุตรดิตถ์); มะแง่ม (นครสวรรค์); มะยมป่า (ทั่วไป); มะยมหอม (ชลบุรี); ยมโดย (ภาคกลาง); ยมป่า (ยะลา); ยมผา (ภาคเหนือ); ยมหยวก (ตาก, อุทัยธานี); ยมหางไก่ (ตาก); หมักกอม (เชียงใหม่); หมูสี, โอโลด (ลำปาง, แพร่)
มะยมป่า: ใบประกอบปลายคี่ ใบแห้งสีแดง ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ผลมี 3 ผลย่อย มีปีก ปลายมน (ภาพ: สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล)
Phyllanthaceae
Rutaceae
Nooteboom, H.P. (1981). Simaroubaceae. In Flora of Thailand Vol. 2(4): 439–441.