สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

มะพลับ

มะพลับไข่นก
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Diospyros apiculata Hiern

Ebenaceae

ไม้พุ่มหรือไม้ต้น สูงได้ถึง 7 ม. มีขนหยาบยาวตามกิ่งอ่อน แผ่นใบด้านล่าง ก้านใบ กลีบเลี้ยงด้านนอก และผล ใบรูปไข่แกมรูปขอบขนานหรือรูปใบหอก ยาว 10–15 ซม. ปลายแหลมหรือเป็นติ่งแหลม โคนกลมหรือเว้าตื้น แผ่นใบด้านบนมีขนสั้นนุ่ม เส้นแขนงใบข้างละ 6–8 เส้น ก้านใบยาว 4–5 มม. ดอกไร้ก้าน กลีบเลี้ยงและกลีบดอกอย่างละ 4–5 กลีบ ดอกเพศผู้ออกเป็นช่อกระจุกสั้น ๆ กลีบเลี้ยงแฉกลึกเกือบจรดโคน ยาวประมาณ 5 มม. ดอกคล้ายรูปดอกเข็ม ยาว 0.8–1 ซม. กลีบดอกแฉกตื้น ๆ เกสรเพศผู้ 6–12 อัน ไม่มีที่เป็นหมันในดอกเพศเมีย ดอกเพศเมียออกเดี่ยว ๆ รังไข่มี 4 ช่อง มีขนคล้ายไหม เป็นหมันในดอกเพศผู้ ก้านเกสรเพศเมีย 2 อัน มีขนคล้ายไหม ผลรูปรีกว้างเกือบกลมหรือรูปไข่แคบ ๆ ยาว 1.5–2 ซม. สุกสีแดง ไร้ก้าน กลีบเลี้ยงแยกจรดใกล้โคน รูปไข่แกมรูปขอบขนาน ปลายเรียวแหลม ยาวได้ถึง 1 ซม. มีขนสั้นนุ่มทั้งสองด้าน เอนโดสเปิร์มเรียบ (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ มะเกลือ, สกุล)

พบที่ลาว และคาบสมุทรมลายู ในไทยกระจายห่าง ๆ ยกเว้นภาคเหนือ ขึ้นตามป่าดิบแล้ง และป่าดิบชื้น ความสูงถึงประมาณ 700 เมตร

มะพลับไข่นก: มีขนหยาบยาวทั่วไป กลีบเลี้ยงแยกจรดใกล้โคน ปลายเรียวแหลม ปลายผลมีติ่งแหลม (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา, มนตรี ธนรส)

มะพลับระนอง
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Diospyros ranongensis Phengklai

Ebenaceae

ไม้ต้น สูงได้ถึง 15 ม. กิ่งอ่อนมีขนกระจาย ใบรูปรีหรือรูปขอบขนาน ยาว 10–15 ซม. ปลายแหลมหรือแหลมยาว โคนแหลมหรือมน แผ่นใบเกลี้ยงหรือมีขนตามเส้นกลางใบด้านล่าง เส้นแขนงใบข้างละ 7–11 เส้น ก้านใบยาว 0.5–1 ซม. มีขนกระจาย ผลส่วนมากออกเดี่ยว ๆ ตามกิ่ง รูปกลมขนาดใหญ่ เส้นผ่านศูนย์กลาง 5.5–7 ซม. ผิวขรุขระสีน้ำตาล จักเป็นพูตื้น ๆ กลีบเลี้ยงเป็นวงคล้ายปลอกคอ ผนังผลแข็ง หนาประมาณ 1 ซม. ไร้ก้านหรือมีก้านหนาสั้นมาก มี 10–14 เมล็ด รูปรี แบน ๆ ยาว 3–4 ซม. เอนโดสเปิร์มเรียบ (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ มะเกลือ, สกุล)

พืชถิ่นเดียวของไทย พบทางภาคใต้ตอนบนที่คลองนาคา จังหวัดระนอง ขึ้นตามสันเขาในป่าดิบชื้น ความสูงประมาณ 600 เมตร

มะพลับระนอง: ผลรูปกลมขนาดใหญ่ ออกเดี่ยว ๆ ตามกิ่ง ผิวขรุขระ จักเป็นพูตื้น ๆ (ภาพ: ณรงค์ นันทะแสน)



เอกสารอ้างอิง

Phengklai, C. (2005). Two new species of Diospyros (Ebenaceae) from Thailand. Thai Forest Bulletin (Botany) 33: 158.

Phengklai, C. (1981). Ebenaceae. In Flora of Thailand Vol. 2(4): 334, 376.