สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

มะดูก

มะดูก
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Siphonodon celastrineus Griff.

Celastraceae

ไม้ต้น สูงได้ถึง 30 ม. หูใบขนาดเล็ก ใบเรียงเวียน รูปรี รูปขอบขนาน หรือแกมรูปไข่ ยาว 6.5–20 ซม. ปลายแหลมหรือแหลมยาว ขอบจักซี่ฟันหรือจักมนตื้น ๆ ก้านใบยาว 0.5–1.5 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุก ออกสั้น ๆ ตามซอกใบ บางครั้งลดรูปมีดอกเดียว ก้านดอกยาว 0.3–1 ซม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง 1–2 มม. กลีบดอก 5 กลีบ เรียงซ้อนเหลื่อมที่โคน รูปไข่ปลายมน ยาว 2.5–3.5 มม. เกสรเพศผู้ 5 อัน ก้านชูอับเรณูยาวประมาณ 1 มม. แบนๆ เชื่อมติดกันที่โคน แกนอับเรณูแผ่กว้างแยกอับเรณู วงเกสรเพศเมียแนบติดจานฐานดอก ปลายเว้าลึก เกสรเพศเมียเป็นแท่งสั้น ๆ ติดที่โคน รังไข่มีหลายช่องกระจัดกระจาย แต่ละช่องมีออวุลเม็ดเดียว ผลคล้ายผลผนังชั้นในแข็ง รูปรีหรือรูปไข่กลับ ยาว 3–5 ซม. ผิวขรุขระ มีหลายไพรีน แข็ง เมล็ดรูปรี แบน ยาวประมาณ 8 มม.

พบที่อินเดีย พม่า ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และนิวกินี ขึ้นในป่าผลัดใบและไม่ผลัดใบ ชายป่า หรือเขาหินปูน ความสูงถึงประมาณ 1000 เมตร

สกุล Siphonodon Griff. มีประมาณ 7 ชนิด พบในเอเชียเขตร้อนและออสเตรเลีย ในไทยมีชนิดเดียว ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “siphon” หลอด และ “odous” ซี่ฟัน อาจหมายถึงลักษณะและรูปร่างของกลีบดอก

ชื่ออื่น   บั๊กโค้ก (เขมร-สุรินทร์); มะดูก (ทั่วไป); ยายปลวก (สุราษฎร์ธานี)

มะดูก: ช่อดอกออกสั้น ๆ ตามซอกใบ กลีบดอกเรียงซ้อนเหลื่อมที่โคน แกนอับเรณูแผ่กว้าง วงเกสรเพศเมียแนบติดจานฐานดอก เกสรเพศเมียเป็นแท่งสั้น ๆ ติดที่โคน (ภาพ: ปรีชา การะเกตุ)

มะดูก
วันที่ 29 กรกฎาคม 2559

Suregada multiflora (A.Juss.) Baill.

Euphorbiaceae

ดูที่ ขันทองพยาบาท

มะดูกเลื่อม
วันที่ 29 กรกฎาคม 2559

Suregada multiflora (A.Juss.) Baill.

Euphorbiaceae

ดูที่ ขันทองพยาบาท

มะดูกดง
วันที่ 29 กรกฎาคม 2559

Suregada multiflora (A.Juss.) Baill.

Euphorbiaceae

ดูที่ ขันทองพยาบาท



เอกสารอ้างอิง

Hou, D., I.A. Savinov and P.C. van Welzen. (2010). Celastraceae. In Flora of Thailand Vol. 10(2): 196–198.