Index to botanical names
มะดูก
Celastraceae
ไม้ต้น สูงได้ถึง 30 ม. หูใบขนาดเล็ก ใบเรียงเวียน รูปรี รูปขอบขนาน หรือแกมรูปไข่ ยาว 6.5–20 ซม. ปลายแหลมหรือแหลมยาว ขอบจักซี่ฟันหรือจักมนตื้น ๆ ก้านใบยาว 0.5–1.5 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุก ออกสั้น ๆ ตามซอกใบ บางครั้งลดรูปมีดอกเดียว ก้านดอกยาว 0.3–1 ซม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง 1–2 มม. กลีบดอก 5 กลีบ เรียงซ้อนเหลื่อมที่โคน รูปไข่ปลายมน ยาว 2.5–3.5 มม. เกสรเพศผู้ 5 อัน ก้านชูอับเรณูยาวประมาณ 1 มม. แบนๆ เชื่อมติดกันที่โคน แกนอับเรณูแผ่กว้างแยกอับเรณู วงเกสรเพศเมียแนบติดจานฐานดอก ปลายเว้าลึก เกสรเพศเมียเป็นแท่งสั้น ๆ ติดที่โคน รังไข่มีหลายช่องกระจัดกระจาย แต่ละช่องมีออวุลเม็ดเดียว ผลคล้ายผลผนังชั้นในแข็ง รูปรีหรือรูปไข่กลับ ยาว 3–5 ซม. ผิวขรุขระ มีหลายไพรีน แข็ง เมล็ดรูปรี แบน ยาวประมาณ 8 มม.พบที่อินเดีย พม่า ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และนิวกินี ขึ้นในป่าผลัดใบและไม่ผลัดใบ ชายป่า หรือเขาหินปูน ความสูงถึงประมาณ 1000 เมตรสกุล Siphonodon Griff. มีประมาณ 7 ชนิด พบในเอเชียเขตร้อนและออสเตรเลีย ในไทยมีชนิดเดียว ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “siphon” หลอด และ “odous” ซี่ฟัน อาจหมายถึงลักษณะและรูปร่างของกลีบดอก
ชื่ออื่น บั๊กโค้ก (เขมร-สุรินทร์); มะดูก (ทั่วไป); ยายปลวก (สุราษฎร์ธานี)
มะดูก: ช่อดอกออกสั้น ๆ ตามซอกใบ กลีบดอกเรียงซ้อนเหลื่อมที่โคน แกนอับเรณูแผ่กว้าง วงเกสรเพศเมียแนบติดจานฐานดอก เกสรเพศเมียเป็นแท่งสั้น ๆ ติดที่โคน (ภาพ: ปรีชา การะเกตุ)
Euphorbiaceae
Hou, D., I.A. Savinov and P.C. van Welzen. (2010). Celastraceae. In Flora of Thailand Vol. 10(2): 196–198.