สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

มะขามแขก

มะขามแขก
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Cathormion umbellatum (Vahl) Kosterm.

Fabaceae

ไม้พุ่มแตกกิ่งต่ำ สูง 4–5 ม. มีหนามทั่วไป กิ่งมีขนประปราย ใบประกอบ 2 ชั้น แกนกลางยาว 4–7 ซม. แกนกลางและระหว่างรอยต่อใบประกอบย่อยมีต่อมบุ๋มกลาง ใบประกอบย่อย 2–4 คู่ ยาว 3–6 ซม. ใบย่อย 5–13 คู่ รูปขอบขนาน ยาว 1–1.5 ซม. เบี้ยวเล็กน้อย ปลายกลมและมีติ่ง โคนตัด ไร้ก้าน ช่อดอกแบบช่อเชิงหลั่นเป็นกระจุกแน่นที่ปลายช่อ ดอกวงนอกยาวกว่าวงในเล็กน้อย กลีบเลี้ยงยาวประมาณ 3 มม. แยกเป็น 5 แฉกรูปสามเหลี่ยมขนาดเล็ก ดอกรูปกรวยยาวได้ถึง 7 มม. มี 5 กลีบ รูปใบหอก ยาวประมาณ 2 มม. ขอบมีขนครุย เกสรเพศผู้จำนวนมาก ก้านชูอับเรณูเชื่อมติดกันเป็นหลอด ยาว 4–5 ซม. รังไข่เกลี้ยง ก้านเกสรเพศเมียรูปเส้นด้าย ยอดเกสรเป็นตุ่ม ฝักโค้งงอ แบน คอดเว้าตามเมล็ด ยาวได้ถึง 20 ซม. เมล็ดแบน รูปไข่กลับ ยาว 1–1.2 ซม.

พบที่ศรีลังกา อินเดีย และภูมิภาคอินโดจีน ในไทยพบแทบทุกภาค ขึ้นตามที่ลุ่ม น้ำท่วมถึงหรือมีน้ำท่วมในหน้าฝน ความสูงไม่เกิน 100 เมตร แยกเป็น subsp. moniliforme (DC.) Brummitt ใบขนาดใหญ่กว่า เบี้ยว พบที่ชวา นิวกินี และออสเตรเลีย

สกุล Cathormion Hassk. อยู่ภายใต้วงศ์ย่อย Mimosoideae ซึ่งแยกออกมาจากสกุล Albizia ตามลักษณะของผล ซึ่งได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง มีชนิดเดียว ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “cathormion” สร้อยคอ ตามลักษณะผล

ชื่อพ้อง  Mimosa umbellata Vahl

ชื่อสามัญ  Cathormion

ชื่ออื่น   มะขามแขก (ราชบุรี); ระกำป่า (นครสวรรค์, ราชบุรี)

มะขามแขก: ใบประกอบ 2 ชั้น ช่อดอกแบบช่อเชิงหลั่นเป็นกระจุกแน่นที่ปลายช่อ เกสรเพศผู้จำนวนมาก ฝักโค้งงอ แบน ฝักคอดเว้าตามเมล็ด (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา)



เอกสารอ้างอิง

Nielsen, I.C. (1985). Leguminosae-Mimosoideae. In Flora of Thailand Vol. 4(2): 200–202.