สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

มะขามป้อมดง

มะขามป้อมดง
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Cephalotaxus mannii Hook.f.

Taxaceae

ไม้ต้น สูงได้ถึง 30 ม. แยกเพศร่วมต้น ลำต้นเปลาตรง เปลือกเรียบ ลอกเป็นแผ่นบาง ใบเรียง 2 แถวคล้ายซี่หวี เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉากหรือเรียงตรงข้าม รูปใบหอก หรือรูปแถบโค้งเล็กน้อย ยาว 1.5–5 ซม. ปลายมีติ่งแหลม โคนมน เส้นกลางใบนูนทั้งสองด้าน แผ่นใบด้านล่างมีนวล ปากใบเรียงเป็นแถบ 12–14 แถว โคนเพศผู้ออกตามกิ่งเป็นช่อกระจุกแน่น มี 6–8 โคน เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 4 มม. มีปุยขาวปกคลุม ก้านช่อสั้น โคนเพศเมียออกตามซอกเกล็ดตาที่ยอด 1–8 โคน ก้านยาว 0.6–1 ซม. เกล็ดประดับเรียงตรงข้ามสลับฉากเป็นคู่ แต่ละเกล็ดมีออวุล 2 เม็ด ส่วนมากเจริญเพียงเม็ดเดียว เมล็ดคล้ายผลผนังชั้นในแข็ง เกิดจากเนื้อเยื่อหุ้มจนมิด รูปรีหรือกลม ยาวประมาณ 2.5 ซม. มีติ่งที่ปลาย สุกสีแดงฉ่ำน้ำ

พบที่อินเดีย จีนตอนใต้ พม่า และลาว ในไทยพบทางภาคเหนือที่เชียงใหม่ เชียงราย ภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่เลย ขึ้นตามป่าดิบเขา ความสูง 1000–1800 เมตร

สกุล Cephalotaxus Siebold & Zucc. ex Endl. เป็นพืชเมล็ดเปลือย มีประมาณ 12 ชนิด ส่วนมากพบในเอเชียตะวันออก ในไทยมีชนิดเดียว การจัดจำแนกยังมีความสับสนระหว่างภายใต้วงศ์ Cephalotaxaceae หรือ Taxaceae แต่ข้อมูลส่วนใหญ่ยอมรับอยู่ภายใต้วงศ์ Taxaceae แม้ว่าเมล็ดพืชในวงศ์ Taxaceae ส่วนมากมีขนาดเล็กและมีเนื้อเยื่อหุ้มบางส่วน ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “kephale” หัว และสกุล Taxus หมายถึงต้นไม้ที่คล้ายพวกต้นสนในสกุล Taxus

ชื่อพ้อง  Cephalotaxus griffithii Hook.f.

ชื่อสามัญ  Assam plum yew, Mann’s yew plum

ชื่ออื่น   ดอยสะเด็น (เชียงใหม่); พญามะขามป้อม (เลย); มะขามป้อมดง (เชียงราย); สะวาลา, เส่วาลา (กะเหรี่ยง-เชียงใหม่); หิ้ง (เลย)

มะขามป้อมดง: แผ่นใบด้านล่างมีนวล โคนเพศผู้ออกตามกิ่งเป็นช่อกระจุกแน่น ใบเรียงตรงข้าม เมล็ดมีเยื่อหุ้มจนมิด สุกสีแดงฉ่ำน้ำ (ภาพ: มานพ ผู้พัฒน์, ปรีชา การะเกตุ)

มะขามป้อมดง
วันที่ 30 มกราคม 2560

Dacrycarpus imbricatus (Blume) de Laub.

Podocarpaceae

ดูที่ พญามะขามป้อม



เอกสารอ้างอิง

Fu, L., N. Li and R.R. Mill. (1999). Cephalotaxaceae. In Flora of China Vol. 4: 85–88.

Phengklai, C. (1975). Cephalotaxaceae (Cephalotaxus griffithii). In Flora of Thailand. Vol. 2(2): 195.