สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

มหาก่าน

มหาก่าน
วันที่ 30 มีนาคม 2560

Linostoma decandrum (Roxb.) Wall. ex Meisn.

Thymelaeaceae

ไม้พุ่มรอเลื้อยหรือไม้เถา ยาวได้ถึง 10 ม. ใบเรียงตรงข้ามหรือเกือบตรงข้าม รูปรี รูปขอบขนาน หรือแกมรูปไข่ ยาว 3.5–10 ซม. ปลายแหลมหรือยาวคล้ายหาง ก้านใบยาว 3–6 มม. ช่อดอกแบบช่อซี่ร่ม ออกตามปลายกิ่ง ก้านช่อยาว 1.5–4 ซม. แต่ละช่อมี 3–12 ดอก ใบประดับ 2–4 ใบ สีครีมอ่อน ๆ บาง รูปรีหรือรูปไข่ ยาว 2–4.5 ซม. ติดประมาณกึ่งกลางหรือใต้จุดกึ่งกลางก้านช่อ ก้านดอกยาวประมาณ 1 ซม. ใบประดับย่อยรูปแถบยาวได้ถึง 1 ซม. ร่วงเร็ว กลีบเลี้ยงเชื่อมติดเป็นหลอดยาว 0.5–1.3 ซม. แยกเป็น 5 กลีบ รูปแถบ พับงอกลับ ยาว 6–9 มม. ดอกสีขาว มี 10 กลีบ รูปกระบอง ยาวได้ถึง 6 มม. เกสรเพศผู้ 10 อัน ติดบนจานฐานดอก ยาวไม่เท่ากัน ยาว 4–9 มม. จานฐานดอกจักเป็นพูไม่เท่ากัน รังไข่มีขนยาวคล้ายไหม ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 1 ซม. ยอดเกสรคล้ายจาน ผลผนังชั้นในแข็ง รูปรี ยาว 0.8–1.2 ซม. มีขนยาว มีหลอดกลีบเลี้ยงหุ้ม

พบที่อินเดีย บังกลาเทศ พม่า และภูมิภาคอินโดจีน ในไทยพบทุกภาค ขึ้นตามป่าดิบชื้น ป่าดิบแล้ง และป่าดิบเขา ความสูงถึงประมาณ 1100 เมตร สารสกัดจากรากใช้เป็นยาฆ่าแมลง เปลือกใช้เบื่อปลา

สกุล Linostoma Wall. ex Endl. มี 4 ชนิด พบที่อินเดีย บังกลาเทศ พม่า ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย ในไทยมี 3 ชนิด ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “linon” ตาข่าย และ “stoma” ปาก หมายถึงลักษณะของปากใบรูปตาข่าย

ชื่ออื่น   มหาก่า (พม่า); มหาก่าน (เชียงใหม่); แฮนสามแฮด (เลย)

มหาก่าน: ใบประดับรูปรีหรือรูปไข่ บาง สีครีมอ่อน ๆ ติดประมาณกึ่งกลางของก้านช่อ ช่อดอกแบบช่อซี่ร่ม กลีบเลี้ยงรูปแถบ พับงอกลับ กลีบดอกรูปกระบอง เกสรเพศผู้ 10 อัน ยาวไม่เท่ากัน (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา)



เอกสารอ้างอิง

Peterson, B. (1997). Thymelaeaceae. In Flora of Thailand Vol. 6(3): 234–238.