สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

พวงทองเถา

พวงทองเถา
วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2560

Callaeum septentrionale (A.Juss.) D.M.Johnson

Malpighiaceae

ไม้พุ่มรอเลื้อย มักมีขนคล้ายไหมตามกิ่งอ่อน แผ่นใบด้านล่าง กลีบเลี้ยงและกลีบดอกด้านนอก ใบเรียงตรงข้าม รูปไข่ รูปขอบขนาน หรือรูปใบหอก ยาว 2–9 ซม. โคนมักมีต่อมข้างละ 1–3 ต่อม ก้านใบยาว 0.2–1 ซม. หูใบร่วมขนาดเล็ก ช่อดอกแบบช่อกระจะหรือแยกแขนงแบบช่อซี่ร่ม ใบประดับขนาดเล็ก ก้านช่อยาวได้ถึง 1 ซม. ก้านดอกยาว 0.6–2.4 ซม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปสามเหลี่ยมขนาดเล็ก 4 กลีบที่โคนมีต่อมคู่ ขนาดประมาณ 1.2 มม. ดอกสีเหลือง มี 5 กลีบ รูปไข่กลับ มีหนึ่งกลีบขนาดเล็กกว่ากลีบอื่นเล็กน้อย ยาว 0.9–1.5 ซม. ขอบจักชายครุย มีก้านกลีบ เกสรเพศผู้ 10 อัน โคนเชื่อมติดกัน อับเรณูขนาดไม่เท่ากัน ปลายมีรยางค์ รังไข่มีขนคล้ายไหม ก้านเกสรเพศเมีย 3 อัน ยาวประมาณ 2 มม. ผลแยกเป็น 3 ซีก ยาว 5–6 มม. ปีกคู่ข้างยาว 2–5.5 ซม. กว้าง 1.5–2 ซม. ปีกหลังยาว 1–1.5 ซม. กว้างประมาณ 6 มม. ด้านนอกมีขนคล้ายไหม แต่ละซีกมีเมล็ดเดียว

มีถิ่นกำเนิดในเม็กซิโก เป็นไม้ประดับ มักเข้าใจว่าเป็นชนิด Callaeum macropterum (DC.) D.M.Johnson

สกุล Callaeum Small มี 10 ชนิด พบเฉพาะในอเมริกาเขตร้อน ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “kallos” สวยงาม หรือ “kallaion” หงอนไก่ ตามลักษณะของผล

ชื่อพ้อง  Hiraea septentrionalis A.Juss.

ชื่อสามัญ  Yellow butterfly bush, Yellow orchid vine

ชื่ออื่น   พวงทองเถา, พวงทองปีกผีเสื้อ (ทั่วไป)

พวงทองเถา: ใบเรียงตรงข้าม กลีบดอก 5 กลีบ มีหนึ่งกลีบขนาดเล็กกว่ากลีบอื่นเล็กน้อย ผลแยกเป็น 3 ซีก มี 3 ปีก ปีกคู่ข้างขนาดใหญ่กว่าปีกหลัง (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา)



เอกสารอ้างอิง

Johnson, D.M. (1986). Revision of the neotropical genus Callaeum (Malpighiaceae). Systematic Botany 11: 343–344.