Index to botanical names
นมวัว
Annonaceae
ไม้พุ่มมีไหลหรือไม้เถาเนื้อแข็ง อาจยาวได้ถึง 30 ม. มีขนสั้นนุ่มตามกิ่งอ่อน เส้นแขนงใบด้านล่าง ก้านใบ กลีบเลี้ยงและกลีบดอก ใบรูปรี รูปขอบขนาน หรือแกมรูปไข่กลับ ยาว 10–14 ซม. ก้านใบยาว 3.5–5 มม. ช่อดอกออกตามซอกใบหรือปลายกิ่ง มีหนึ่งหรือหลายดอก ก้านช่อยาว 0.5–1 ซม. ก้านดอกยาว 1–2.5 ซม. ใบประดับรูปไข่กว้าง ยาว 2–3 มม. ร่วงเร็ว กลีบเลี้ยงรูปไข่กว้าง ยาว 3–3.5 มม. ดอกสีครีมอมชมพู กลีบรูปไข่กลับ ยาว 2–2.2 ซม. วงในขนาดเท่า ๆ หรือเล็กกว่าวงนอกเล็กน้อย โคนด้านในเกลี้ยง มีต่อม 2 ต่อม เกสรเพศผู้ยาวประมาณ 1.5 มม. มีประมาณ 25 คาร์เพล มีขนสั้นนุ่ม ผลย่อยมี 10–15 ผล รูปรี ยาว 1–1.5 ซม. สุกสีแดง มี 1–8 เมล็ด (ดูข้อมูลเพิ่มเติมที่ กล้วยพังพอน, สกุล)พบที่พม่า ภูมิภาคอินโดจีน ชวา หมู่เกาะซุนดาน้อยและโมลุกกะ ในไทยพบแทบทุกภาค ยกเว้นภาคใต้ ขึ้นตามป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้ง ความสูงถึงประมาณ 700 เมตร
ชื่อพ้อง Anomianthus dulcis (Dunal) J.Sinclair
ชื่ออื่น เครือนมวัว (ภาคเหนือ); ตบหู (นครพนม); ตีนตั่ง (อุบลราชธานี); ตีนตั่งน้อย (นครพนม); นมแมว, นมแมวซ้อน, นมวัว (ภาคเหนือ)
นมวัว: ช่อดอกออกตามซอกใบหรือปลายกิ่ง มีหนึ่งหรือหลายดอก ก้านดอกยาว กลีบดอก 6 กลีบ เรียง 2 วง ขนาดเท่า ๆ กัน โคนด้านในของกลีบวงในเกลี้ยง มีต่อม 2 ต่อม ผลกลุ่ม มีขนสั้นนุ่ม สุกสีแดง (ภาพ: ปรีชา การะเกตุ, ราชันย์ ภู่มา)
Meade, C.V. (2000). A systematic revision of the Uvaria L. group (Annonaceae) in continental Asia. PhD. Thesis, Trinity College, University of Dublin, Ireland.