สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ทองอุไร

ทองอุไร
วันที่ 15 พฤศจิกายน 2559

Tecoma stans (L.) Juss. ex Kunth

Bignoniaceae

ไม้พุ่ม ไม่มีหูใบ ใบประกอบเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ก้านใบยาว 3–6 ซม. ใบย่อยมี 2–4 คู่ รูปขอบขนานหรือรูปใบหอก ยาว 2.5–15 ซม. ขอบจักฟันเลื่อย ก้านใบสั้น ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามปลายกิ่ง ยาว 5–12 ซม. กลีบเลี้ยงรูปกรวย ยาว 5–8 มม. มี 5 กลีบรูปสามเหลี่ยม ยาว 2–3 มม. ดอกสีเหลือง รูปแตร ยาว 3.5–6 ซม. โคนหลอดกลีบแคบ ด้านในมีขนสั้น โคนมีต่อม มี 5 กลีบ เรียงซ้อนเหลื่อม รูปค่อนข้างกลม ยาว 1–1.5 ซม. เกสรเพศผู้ 2 คู่ยาวไม่เท่ากัน ไม่ยื่นพ้นปากหลอดกลีบ ก้านชูอับเรณูยาวประมาณ 2 ซม. อับเรณูแยกกัน กางออก มีขนสั้น มีเกสรเพศผู้ที่เป็นหมัน 1 อัน รังไข่มีปุ่มกระจาย ก้านเกสรเพศเมียยาว 1.8–2 ซม. ยอดเกสรเพศเมียแยกเป็นแผ่นบาง 2 แฉก ผลแห้งแตกเป็น 2 ซีก รูปแถบ แบน ยาว 12–16 ซม. ปลายเรียวแหลม ผิวมีช่องอากาศ เมล็ดจำนวนมาก แบน รูปรี ยาวประมาณ 1 ซม. ขอบมีปีกบางใสประมาณ 1 ซม.

มีถิ่นกำเนิดในอเมริกาเขตร้อน เป็นไม้ประดับทั่วไปในเขตร้อน

สกุล Tecoma Juss. มีประมาณ 14 ชนิด พบในอเมริกาเขตร้อนและแอฟริกา ในไทยพบเป็นไม้ประดับ 2 ชนิด อีกชนิดคือ พวงแสดต้น T. capensis (Thunb.) Lindl. เกสรเพศผู้ยื่นพ้นหลอดกลีบดอก ปลายอับเรณูเชื่อมติดกัน โคนกางออก มีทั้งดอกสีส้มและสีเหลือง ชื่อสกุลมาจากภาษาเม็กซิโก “texomachit” ที่เรียกพืชที่มีดอกรูปแตร

ชื่อพ้อง  Bignonia stans L.

ชื่อสามัญ  Ginger-thomas, Yellow bells, Yellow elder, Yellow trumpet bush

ชื่ออื่น   ดอกละคร (เชียงใหม่); ทองอุไร, พวงอุไร, สร้อยทอง (กรุงเทพฯ)

ทองอุไร: ใบประกอบเรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามปลายกิ่ง เกสรเพศผู้ไม่ยื่นพ้นปากหลอดกลีบดอก ผลแห้งแตกเป็น 2 ซีก มีช่องอากาศกระจาย (ภาพ: มานพ ผู้พัฒน์)



เอกสารอ้างอิง

Nasir, Y.J., E. Nasir and S.L. Ali. (1979). Tecoma Juss. (Bignoniaceae). Flora of West Pakistan 131: 14–15.

Staples, G.W. and D.R. Herbst. (2005). A tropical garden flora. Bishop Museum Press, Honolulu, Hawai`i.