สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ตีนเป็ดทะเล

ตีนเป็ดทะเล  สกุล
วันที่ 31 ตุลาคม 2559

Cerbera L.

Apocynaceae

ไม้พุ่มหรือไม้ต้น น้ำยางขาว ใบเรียงเวียน มีต่อมตามซอกใบ ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกตามปลายกิ่ง กลีบดอกและกลีบเลี้ยงจำนวนอย่างละ 5 กลีบ โคนกลีบเลี้ยงไม่มีต่อม ดอกรูปแตร กลีบเรียงซ้อนทับด้านซ้ายในตาดอก กะบังเป็นพูสั้น ๆ เกสรเพศผู้ 5 อัน ไร้ก้าน อับเรณูปลายมีรยางค์ติดกัน ไม่ยื่นพ้นปากหลอดกลีบ ไม่มีจานฐานดอก มี 2 คาร์เพล ปลายเชื่อมติดกัน ก้านเกสรเพศเมียสั้น รูปเส้นด้าย ผลผนังด้านนอกสด ชั้นกลางเป็นเส้นใย ชั้นในแข็งเป็นไม้ ส่วนมากติดเป็นคู่ มีเมล็ดเดียว แบน รูปรี

สกุล Cerbera มี 7 ชนิด พบที่มาดากัสการ์ เอเชีย ออสเตรเลีย และหมู่เกาะแปซิฟิก ในไทยมี 2 ชนิด ชื่อสกุลตั้งตามชื่อสุนัขสามหัว Kerberos ที่เฝ้าทางเข้า Hades เมืองนรกในตำนานกรีกและโรมัน เนื่องจากน้ำยางมีพิษร้ายแรง


ตีนเป็ดทะเล
วันที่ 31 ตุลาคม 2559

Cerbera odollam Gaertn.

Apocynaceae

ไม้พุ่มหรือไม้ต้น สูงได้ถึง 12 ม. ใบรูปไข่กลับ ยาว 9–30 ซม. ปลายแหลม เส้นแขนงใบเรียงจรดกันเป็นเส้นขอบใน ก้านใบยาว 1.5–4 ซม. ช่อดอกยาว 8–35 ซม. ก้านดอกยาว 1–4 ซม. กลีบเลี้ยงรูปแถบ ยาว 0.8–2.5 ซม. ดอกสีขาว มีแต้มสีเหลืองรอบปากหลอด หลอดกลีบดอกยาว 1–2 ซม. กลีบยาว 1.2–3.8 ซม. มีขนสั้นนุ่มด้านในหลอดกลีบครึ่งบน เกสรเพศผู้ติดประมาณกึ่งกลางหลอดกลีบดอก ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 1 มม. ผลกลมหรือรูปไข่ ยาว 4.5–7.7 ซม. สุกสีเขียว

พบที่ศรีลังกา เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และหมู่เกาะแปซิฟิก ในไทยพบทางภาคใต้ ขึ้นตามป่าชายเลน ป่าพรุ หรือป่าชายหาด และเป็นไม้ประดับ

ชื่อสามัญ  Grey milkwood, Pong pong tree, Sea mango, Suicide tree

ชื่ออื่น   ตีนเป็ด, ตีนเป็ดทะเล, ตีนเป็ดน้ำ (ภาคกลาง); ตุม (กาญจนบุรี); มะตะกอ (มาเลย์-นราธิวาส); สั่งลา (กระบี่)

ตีนเป็ดทะเล: ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ดอกสีขาว มีแต้มสีเหลืองรอบปากหลอด ผลติดเป็นคู่ (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา)



เอกสารอ้างอิง

Middleton, D.J. (1999). Apocynaceae. In Flora of Thailand Vol. 7(1): 65–69.