สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ตีนเป็ดชายฝั่ง

ตีนเป็ดชายฝั่ง
วันที่ 31 ตุลาคม 2559

Ochrosia oppositifolia (Lam.) K.Schum.

Apocynaceae

ไม้พุ่มหรือไม้ต้น สูงได้ถึง 10 ม. ใบเรียงเป็นวงรอบ 3 ใบหรือเรียงตรงข้าม รูปใบพาย ยาว 5.5–27 ซม. เส้นแขนงใบเรียงขนานกัน มีต่อมตามซอกเส้นใบ ก้านใบยาว 1.5–5 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจุกซ้อน ยาว 3.5–13 ซม. ก้านดอกยาว 2–5 มม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปไข่ ยาวประมาณ 2 มม. โคนไม่มีต่อม ดอกรูปดอกเข็ม สีขาว กลีบเรียงซ้อนทับกันด้านขวาในตาดอก ด้านในมีขนสั้นนุ่ม หลอดกลีบยาว 4–5 มม. กลีบ 5 กลีบ รูปขอบขนาน ยาว 4–7 มม. เกสรเพศผู้ 5 อัน ติดเหนือกึ่งกลางหลอดกลีบ ไม่ยื่นเลยปากหลอดกลีบ จานฐานดอกจัก 2 พู มี 2 คาร์เพล ปลายเชื่อมติดกัน เกสรเพศเมียยาว 1–2.5 มม. ผลผนังชั้นในแข็ง ออกเป็นคู่หรือเจริญผลเดียว รูปไข่ ยาว 6–7 ซม. ผนังผลชั้นกลางเป็นเส้นใยหนา มี 2–4 เมล็ด รูปรี ยาวประมาณ 3.5 ซม.

พบตามหมู่เกาะในมหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิก และตามชายฝั่งทะเลในเอเชียเขตร้อน ในไทยพบทางภาคตะวันออกเฉียงใต้ และภาคใต้ รากมีสรรพคุณใช้บรรเทาพิษจากปลาหรือสัตว์ทะเล

สกุล Ochrosia Juss. มีประมาณ 30 ชนิด พบตามหมู่เกาะในมหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิก ถึงออสเตรเลีย ในไทยมีชนิดเดียว ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “ochros” สีเหลืองอ่อน ตามลักษณะสีของเนื้อไม้

ชื่อพ้อง  Cerbera oppositifolia Lam.

ตีนเป็ดชายฝั่ง: ใบเรียงเป็นวงรอบหรือเรียงตรงข้าม รูปใบพาย ช่อดอกแบบช่อกระจุกซ้อน กลีบดอกรูปขอบขนาน ผลออกเป็นคู่ ผนังผลชั้นกลางเป็นเส้นใยหนา (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา, สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล)



เอกสารอ้างอิง

Middleton, D.J. (1999). Apocynaceae. In Flora of Thailand Vol. 7(1): 64–65.