สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ตำลึงตัวผู้2

ตำลึงตัวผู้2
วันที่ 31 ตุลาคม 2559

Solena heterophylla Lour.

Cucurbitaceae

ไม้เถา แยกเพศต่างต้น มีหัวใต้ดิน มือจับไม่แยกแขนง ใบเรียงเวียน รูปไข่ถึงรูปหัวลูกศร หรือมี 3–5 แฉก ยาว 4–10 ซม. ก้านใบยาว 0.5–1 ซม. ช่อดอกเพศผู้คล้ายช่อซี่ร่ม ใบประดับที่โคนช่อดอก (probract) รูปแถบ ยาว 1–5 มม. มี 10–20 ดอก ก้านดอกยาว 2–8 มม. หลอดกลีบเลี้ยงยาวประมาณ 5 มม. ปลายแยก 5 แฉก รูปสามเหลี่ยมขนาดเล็ก ดอกสีขาว หลอดกลีบดอกยาวเท่า ๆ หลอดกลีบเลี้ยง มี 5 กลีบ รูปสามเหลี่ยม ยาว 1–2 มม. มีขนสั้น เกสรเพศผู้ 3 อัน ก้านชูอับเรณูยาว 2–3 มม. แกนอับเรณูกว้าง เว้าด้านบน ดอกเพศเมียออกเดี่ยว ๆ หรือเป็นช่อสั้น ๆ มี 2–3 ดอก คล้ายดอกเพศผู้ ก้านดอกยาวกว่า รังไข่ใต้วงกลีบ ยอดเกสรเพศเมียจัก 3 พู ผลสด รูปรีหรือรูปขอบขนาน ยาว 2–6 ซม. สุกสีแดง มีหลายเมล็ด

พบที่อินเดีย อัฟกานิสถาน จีน พม่า ภูมิภาคอินโดจีน คาบสมุทรมลายู และชวา ในไทยพบทุกภาค ขึ้นตามที่แห้งแล้งหรือบนเขาหินปูน น้ำคั้นจากต้นแก้ปวดท้อง

สกุล Solena Lour. มี 3 ชนิด พบเฉพาะในเอเชีย ในไทยมีชนิดเดียว ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “solen” หลอด ตามลักษณะดอก

ตำลึงตัวผู้: ใบมีหลายรูปแบบ บางครั้งรูปหัวลูกศร ช่อดอกเพศผู้คล้ายช่อซี่ร่ม (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา)



เอกสารอ้างอิง

de Wilde, W.J.J.O. and B.E.E. Duyfjes. (2008). Cucurbitaceae. In Flora of Thailand Vol. 9(4): 504–505.