สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ดอกแตรวง

ดอกแตรวง  สกุล
วันที่ 12 ตุลาคม 2559

Lilium L.

Liliaceae

ไม้ล้มลุก หัวใต้ดินมีเกล็ดหนาเรียงซ้อนเหลื่อม ใบส่วนมากเรียงเวียน ไร้ก้านหรือเกือบไร้ก้าน ดอกออกเดี่ยวหรือเป็นช่อกระจะตามปลายกิ่ง ใบประดับคล้ายใบ ดอกส่วนมากรูปแตร ห้อยลง กลีบรวม 6 กลีบ แยกกัน ปลายกลีบมักงอกลับ โคนกลีบมีต่อมน้ำต้อย เกสรเพศผู้ 6 อัน อับเรณูติดด้านหลัง ไหวได้ รังไข่มี 3 ช่อง ออวุลจำนวนมาก ก้านเกสรเพศเมียเรียวยาว ยอดเกสรบวม จักตื้น ๆ 3 พู ผลแห้งแตกตามยาว เมล็ดจำนวนมาก เรียงตั้งคล้ายเหรียญ แบน มีปีกโดยรอบ

สกุล Lilium มีประมาณ 115 ชนิด ส่วนใหญ่พบในเขตอบอุ่นและอัลไพน์ โดยเฉพาะในเอเชียตะวันออก มีหลายชนิดเป็นไม้ประดับ มีหลากสายพันธุ์ แยกเป็นหลายกลุ่มตามถิ่นกำเนิด ในไทยมี 2 ชนิด ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “lirion” ที่ใช้เรียกดอก Lily


ดอกแตรวง
วันที่ 12 ตุลาคม 2559

Lilium primulinum Baker var. burmanicum (W.W.Sm.) Stearn

Liliaceae

ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 2 ม. หัวใต้ดินยาว 5–6 ซม. เนื้อในสีขาวอมเหลือง ใบรูปใบหอก ยาว 5.5–12 ซม. เส้นโคนใบ 3 เส้น เรียงขนานกัน ช่อดอกมี 4–9 ดอก สีเหลืองหรืออมเขียว มีปื้นสีม่วงอมน้ำตาลแซม กลีบรูปขอบขนานหรือแกมรูปใบหอกกลับ ยาว 6.5–9 ซม. กลีบในกว้างกว่าเล็กน้อย ก้านชูอับเรณูยาว 4.5–5.5 ซม. อับเรณูยาวประมาณ 1 ซม. รังไข่รูปแถบ ยาวประมาณ 1.5 ซม. ก้านเกสรเพศเมียยาว 4.5–5.5 ซม. ฝักรูปขอบขนาน ยาว 4–7 ซม. มีสันตามยาว

พบที่จีนตอนใต้ พม่า และภาคเหนือของไทยที่ดอยสุเทพ และดอยเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ ขึ้นตามป่าดิบเขา ป่าสน ที่โล่งบนเขาหินปูน ความสูง 800–1500 เมตร แยกเป็น var. ochraceum (Franch.) Stearn พบที่จีน หัวใต้ดินขนาดเล็ก ใบและกลีบรวมสั้น ส่วน var. primulinum พบที่พม่า กลีบดอกไม่มีปื้น

ชื่อพ้อง  Lilium nepalense D.Don var. burmanicum W.W.Sm.

ชื่อสามัญ  Primulinum lily

ชื่ออื่น   ดอกแตรวง, เด็งช้างเผือก (เชียงใหม่), โพ้แม่ลา (กะเหรี่ยง-เชียงใหม่); อินทง (เชียงใหม่)

ดอกแตรวง: ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามปลายกิ่ง ดอกรูปแตร ห้อยลง ดอกสีเหลืองหรืออมเขียว มีปื้นสีม่วงอมน้ำตาลแซม ฝักรูปขอบขนาน มีสันตามยาว (ภาพ: สุคนธ์ทิพย์ ศิริมงคล)

ดอกแตรวงขาว
วันที่ 12 ตุลาคม 2559

Lilium bakerianum Collett & Hemsl.

Liliaceae

ไม้ล้มลุก สูงได้ถึง 1 ม. หัวใต้ดินเส้นผ่านศูนย์กลาง 1–2.5 ซม. เนื้อในสีขาว รูปไข่หรือแกมรูปขอบขนาน ยาว 2–2.2 ซม. ลำต้นมีขนสีขาว มีปุ่มเล็ก ๆ ตามลำต้น ขอบใบ และเส้นกลางใบด้านล่าง ใบรูปใบหอกหรือรูปแถบ ยาว 4–9 ซม. ช่อดอก มี 1–3 ดอก ก้านดอกยาวประมาณ 2.5 ซม. ดอกสีขาว ด้านในมีจุดสีแดงอมม่วงหนาแน่น กลีบรูปขอบขนานหรือรูปใบหอก ยาว 6.5–8.5 ซม. กลีบในกว้างกว่าเล็กน้อย ก้านชูอับเรณูยาว 3–3.5 ซม. อับเรณูยาว 0.8–1.5 ซม. รังไข่รูปแถบ ยาว 1.5–2.5 ซม. ก้านเกสรเพศเมียยาว 2.2–2.6 ซม. ยาวประมาณ 3.5 ซม. ฝักรูปขอบขนาน มีสันตามยาว

พบที่จีนตอนใต้ พม่า และภาคเหนือของไทยที่ดอยเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ ขึ้นตามเขาหินปูนที่เปิดโล่ง ป่าสนเขา ความสูง 1500–1800 เมตร สิ่งปกคลุมและดอกมีความผันแปรสูง โดยเฉพาะสีของกลีบรวม แยกเป็นหลาย varieties พบเฉพาะในจีน และพม่า

ชื่อสามัญ  Baker’s lily

ดอกแตรวงขาว: ใบเรียงเวียน ไร้ก้าน ช่อดอก มี 1–3 ดอก ก้านดอกยาวประมาณ 2.5 ซม. ดอกสีขาว ด้านในมีจุดสีแดงอมม่วงหนาแน่น (ภาพ: มงคล สาฟูวงศ์)



เอกสารอ้างอิง

Liang, S.Y. and M.N. Tamura. (2000). Liliaceae (Lilium). In Flora of China Vol. 24: 135, 142.