สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ซุ้มกระต่าย

ซุ้มกระต่าย
วันที่ 28 กันยายน 2559

Blinkworthia lycioides Choisy

Convolvulaceae

ไม้พุ่ม สูงได้ถึง 3 ม. แตกกิ่งจำนวนมาก มีขนกระจาย ใบเรียงเวียน รูปขอบขนานหรือรูปใบหอก ยาว 1–4 ซม. ปลายมน เว้าตื้น ๆ หรือมีติ่ง แผ่นใบด้านบนมีขนประปราย ขนหนาแน่นด้านล่าง เส้นแขนงใบไม่ชัดเจน ก้านใบยาว 3–6 มม. ดอกออกเดี่ยว ๆ ตามซอกใบ ห้อยลง ก้านดอกยาว 3–8 มม. ใบประดับ 3–4 อัน ติดเป็นวงใต้กลีบเลี้ยง รูปรี ยาว 3–5 มม. ติดทน กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปรีกว้าง ยาว 7–8 มม. ติดทน ขยายหุ้มผล ดอกรูประฆังกว้าง คว่ำลง สีเขียวอ่อน มีจุดเล็ก ๆ สีชมพูอมแดงกระจายด้านใน หลอดกลีบยาว 2–2.5 ซม. เส้นผ่านศูนย์กลาง 1.5–2 ซม. ปลายกลีบจักตื้น ๆ 5 กลีบ พับงอกลับ เกสรเพศผู้ 5 อัน ยาว 0.8–1 ซม. มีขนครุยที่โคน เรณูมีหนามละเอียด จานฐานดอกเป็นท่อหุ้มรังไข่ ก้านเกสรเพศเมียรูปเส้นด้าย ยาวประมาณ 1.2 ซม. ยอดเกสรแยก 2 พู ผลรูปรีกว้าง ยาว 1–1.2 ซม. ปลายมีติ่ง มี 2–4 เมล็ด รูปรี ยาวประมาณ 5 มม. ขั้วเมล็ดติดด้านข้าง

พบที่พม่า ในไทยพบกระจายห่าง ๆ แทบทุกภาค ยกเว้นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต้ตอนล่าง ขึ้นตามป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ชายป่าดิบแล้ง และป่าดิบชื้น หรือบนเขาหินปูน ความสูง 100–850 เมตร

สกุล Blinkworthia Choisy แยกมาจากสกุล Argyreia จากลักษณะที่เป็นไม้พุ่ม และดอกออกเดี่ยว ๆ รูประฆังคว่ำ มี 2 ชนิด อีกชนิด B. convolvuloides Prain พบในพม่า และจีน ชื่อสกุลตั้งตาม Richard Blinkworth ผู้เก็บพรรณไม้ให้กับหอพรรณไม้กัลกัตตา ของอินเดีย

ชื่ออื่น   ซุ้มกระต่าย (ราชบุรี); มุ้งกระต่าย (ลพบุรี, ราชบุรี); ยาจีน (เพชรบุรี); ระฆังขาว (ลพบุรี); ระฆังช้างเผือก (สุโขทัย); หิ้งหาย (เชียงใหม่)

ซุ้มกระต่าย: ไม้พุ่ม แตกกิ่งจำนวนมาก ดอกรูประฆังกว้าง คว่ำลง ออกเดี่ยว ๆ ตามซอกใบ ใบประดับขนาดเล็กติดใต้กลีบเลี้ยง ปลายกลีบจักตื้น ๆ 5 กลีบ พับงอกลับ (ภาพ: ปรีชา การะเกตุ)



เอกสารอ้างอิง

Fang, R. and G. Staples. (1995). Convolvulaceae. In Flora of China Vol. 16: 313.

Staples, G. (2010). Convolvulaceae. In Flora of Thailand Vol. 10(3): 373.