สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ)
(Concise Encyclopedia of Plants in Thailand)


หมวดตัวอักษร 


Index to botanical names


ค้นหาคำศัพท์
ค้นหาคำศัพท์   

ชมพูภูคา

ชมพูภูคา
วันที่ 28 กันยายน 2559

Bretschneidera sinensis Hemsl.

Akaniaceae

ไม้ต้น สูง 10–25 ม. ใบประกอบเรียงเวียน ยาว 30–70 ซม. ใบย่อยมี 3–9 คู่ ใบย่อยช่วงโคนเรียงสลับ รูปรี รูปใบหอก หรือแกมรูปไข่ ยาว 6–25 ซม. ก้านใบย่อยยาว 0.2–1 ซม. ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามปลายกิ่ง ยาว 20–45 ซม. กลีบเลี้ยงรูประฆัง ยาว 1.5–2 ซม. ปลายแยกตื้น ๆ 5 แฉก ดอกสมมาตรด้านข้าง สีขาวอมชมพู เปลี่ยนเป็นสีชมพูเข้ม มีริ้วสีแดง มี 5 กลีบ รูปไข่กลับ ยาว 1.8–2 ซม. มีก้านกลีบสั้น ๆ ติดบนหลอดกลีบเลี้ยง กลีบบนโค้งปิดเกสรเพศผู้และเกสรเพศเมีย เกสรเพศผู้มี 8 อัน ติดบนจานรองฐานดอกที่เป็นวงบาง ๆ ก้านชูอับเรณูยาว 2.5–3 ซม. ปลายโค้ง มีขนที่โคน รังไข่และก้านเกสรเพศเมียมีขน เกสรเพศเมียยาว 3–4 ซม. ปลายงอลง ยอดเกสรเป็นตุ่ม ผลแห้งแตกเป็น 3–5 ส่วน รูปรี ยาว 3–4 ซม. ผนังหนา มีขนละเอียดและตุ่ม ก้านผลยาว 2.5–3.5 ซม. เมล็ดรูปรีหรือเกือบกลม ยาว 1.5–2.5 ซม. มีเยื่อหุ้มสีส้ม

พบที่จีน เวียดนามตอนบน ไต้หวัน และภาคเหนือของไทยที่ดอยภูคา จังหวัดน่าน ขึ้นตามที่ลาดชันในป่าดิบเขา ความสูง 1200–1500 เมตร

สกุล Bretschneidera Hemsl. เดิมอยู่ภายใต้วงศ์ Bretschneideraceae มีสกุลเดียวและชนิดเดียว มีความใกล้ชิดกับวงศ์ Hippocastanaceae และ Sapindaceae ข้อมูลปัจจุบันให้อยู่ภายใต้วงศ์ Akaniaceae ซึ่งมี 2 สกุล อีกสกุลคือ Akania มีชนิดเดียวเช่นกัน พบเฉพาะในออสเตรเลีย ชื่อสกุลตั้งตามนักพฤกษศาสตร์ชาวลัตเวีย Emil Bretschneider (1833–1901)

ชมพูภูคา: ใบประกอบเรียงเวียน ช่อดอกแบบช่อกระจะ ออกตามปลายกิ่ง กลีบดอกสมมาตรด้านข้าง กลีบบนโค้งปิดเกสรเพศผู้และเกสรเพศเมีย ผลผนังหนา (ภาพ: สุรชาติ เกียรติพันธุ์, ประกิต มณีวัฒนเศรษฐ์)



เอกสารอ้างอิง

de Craene, L.P.R. and E. Haston. (2006). The systematic relationships of glucosinolate-producing plants and related families: a cladistic investigation based on morphological and molecular characters. Botanical Journal of the Linnean Society 151: 453–494.

Lu, L. and D.E. Boufford. (2001). Bretschneideraceae. In Flora of China Vol. 8: 197.

Niyomdham, C. (1991). Bretschneideraceae. In Flora of Thailand Vol. 5(3): 239–240.