| | Heliotropium foertherianum Diane & Hilger |
|
ไม้พุ่มหรือไม้ต้น สูงได้ถึง 10 ม. ลำต้นหนา มีขนสั้นนุ่มตามแผ่นใบทั้งสองด้าน ช่อดอก และกลีบเลี้ยง ใบเรียงเวียนชิดกันที่ปลายกิ่ง รูปไข่หรือรูปใบหอกกลับ ยาว 8–20 ซม. ปลายเป็นติ่งหรือมน โคนสอบเรียวจรดก้านใบเป็นครีบคล้ายปีก ยาวได้ถึง 2.5 ซม. ช่อดอกคล้ายช่อเชิงหลั่นออกที่ปลายกิ่ง ช่อตอนปลายม้วน ดอกไร้ก้าน กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปสามเหลี่ยม ยาว 1.5–2 มม. ดอกสีขาว หลอดกลีบดอกยาว 2.5–3 ซม. มี 5 กลีบ รูปไข่ ยาวประมาณ 2 มม. เกสรเพศผู้ 5 อัน ติดที่ปากหลอดกลีบดอก ก้านชูอับเรณูสั้น รังไข่เกลี้ยง ก้านเกสรเพศเมียไม่ชัดเจน ยอดเกสรแยก 2 แฉก ฐานเป็นวงแหวน ผลสด เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 5 มม. แตกเป็น 2 ส่วน ปลายทั้ง 2 ด้าน มีเปลือกหุ้มเป็นคอร์ก แต่ละซีกมี 2 ไพรีน กว้างประมาณ 1 มม. ยาวประมาณ 2 มม.
พบตามหมู่เกาะในมหาสมุทรอินเดียและมหาสมุทรแปซิฟิก อินเดีย ศรีลังกาไห่หนาน ไต้หวัน เวียดนาม ภูมิภาคมาเลเซีย และออสเตรเลียตอนบน ในไทยพบตามเกาะฝั่งทะเลอันดามันที่พังงา กระบี่ ตามหาดทรายที่ไม่ถูกรบกวน
สกุล Heliotropium L. เคยอยู่ภายใต้วงศ์ Boraginaceae ซึ่งมีลักษณะทางสัณฐานคล้าย ๆ กัน มีประมาณ 390 ชนิด พบในเขตร้อนและกึ่งเขตร้อน ในไทยอาจมี 4–5 ชนิด รวมถึง หญ้างวงช้างน้อย H. indicum L. ที่ขึ้นเป็นวัชพืช ชื่อสกุลมาจากภาษากรีก “helios” ดวงอาทิตย์ และ “trope” หันเข้าหา หมายถึงพืชที่หันเข้าหาดวงอาทิตย์
| ชื่อพ้อง Tournefortia argentea L.f., Messerschmidia argentea (L.f.) Johnston, Argusia argentea (L.f.) Heine, Heliotropium foertherianum Diane & Hilger
| | ชื่อสามัญ Octopus bush, Tree heliotrope, Velvet soldier bush
| | | งวงช้างทะเล: ใบเรียงเวียนชิดกันที่ปลายกิ่ง ช่อดอกคล้ายช่อเชิงหลั่น ปลายม้วน (ภาพ: ธรรมรัตน์ พุทธไทย)
|
|
|